Gazment Bardhi dhe morali politik me afat skadence/ Sot sulmon Begajn, dje betohej ‘Kurrë me Berishën’

Gazment Bardhi e ka cilësuar një “teatër politik” ftesën e Presidentit Bajram Begaj për konsultime me partitë parlamentare mbi datën e zgjedhjeve vendore të vitit 2027. Kreu i grupit parlamentar të PD-së e akuzon kreun e shtetit se nuk po përmbush rolin e tij kushtetues dhe se po sillet si një mbështetës i Edi Ramës, në vend që të jetë zëri i Kushtetutës, demokracisë dhe qytetarëve.

“Sapo jam njohur me shkresën e Institucionit të Presidentit për thirrjen e konsultimeve lidhur me datën që Edi Rama ka paracaktuar për zgjedhjet e ardhshme vendore. E përbuz me neveri këtë teatër politik. Ftesa e Bajram Begajt është tërësisht e shpërfillshme dhe nuk meriton as koment. Për fat të keq, Shqipëria nuk ka një President të Republikës që përmbush rolin e tij kushtetues, por një ministër pa portofol në shërbim të Edi Ramës. Shqiptarët janë në shesh për të kërkuar, ndër të tjera, garanci për zgjedhje të lira dhe të ndershme. Nëse Shqipëria do të kishte një President që e ushtron realisht funksionin e tij kushtetues, ai do ta trajtonte këtë çështje si një emergjencë demokratike dhe do t’u përgjigjej me seriozitet shqetësimeve që prej muajsh po i nxjerrin qytetarët në shesh. Në vend që të heshtë përballë këtyre shqetësimeve, Presidenti duhet të ishte zëri i Kushtetutës, i demokracisë dhe i qytetarëve. Por, në vend që të përmbushë këtë detyrim, ai zgjedh të mbetet në rolin e një spektatori, duke i shërbyer pushtetit në vend që të mbrojë institucionin që përfaqëson” tha Bardhi 

Por, ndërsa kërkon standarde, përgjegjësi dhe garanci për zgjedhje të lira e të ndershme, deklarata e Bardhit rikthen në vëmendje një episod të së kaluarës së tij politike, që ngre pikëpyetje mbi distancën mes betimeve publike dhe zgjedhjeve të mëvonshme.

“Më parë vdes sesa bashkohem me Berishën” – kjo është fjalia që, sipas një mesazhi të publikuar nga mediat dhe që pretendohet se është shkëmbyer në qershor të vitit të kaluar mes Bardhit dhe një anëtari të PD-së, shpreh qëndrimin e tij të asaj kohe ndaj Sali Berishës.

Në atë komunikim, Bardhi thuhet se i është përgjigjur bashkëbiseduesit me këtë formulim, pasi ky i fundit i kishte dërguar një video të deputetit Saimir Korreshi dhe kishte shprehur shqetësimin se bashkimi me Berishën do të ishte “gafa më e madhe”.

Sot, realiteti politik është krejt ndryshe: Bardhi është pjesë e drejtimit parlamentar të PD-së së Sali Berishës. Një kalim që, pavarësisht shpjegimeve politike që mund t’i jenë dhënë, e vendos deklaratën e dikurshme përballë një kontrasti të dukshëm me pozicionimin e tij të mëvonshëm.

Nga Basha te Berisha: kur betimet përplasen me politikën

Ky nuk është thjesht një debat për aleancat brenda opozitës. Është një rast për të parë se çfarë peshe kanë deklaratat e politikanëve kur bëhen në momente përplasjesh dhe kur rrethanat ndryshojnë.

Në periudhën kur PD-ja ishte e ndarë mes mbështetësve të Lulzim Bashës dhe atyre të Sali Berishës, distancimi nga Berisha ishte pjesë e një konflikti të thellë politik. Sipas mesazhit të publikuar, Bardhi nuk kishte shprehur thjesht rezerva apo mosdakordësi, por kishte përdorur një formulim absolut: “Më parë vdes sesa bashkohem me Berishën”.

Fjalë të tilla krijojnë pritshmëri të forta. Kur më pas ndodh e kundërta, lind natyrshëm pyetja se çfarë ndryshoi: bindjet, rrethanat politike apo llogaritë për të ardhmen brenda partisë?

Nuk mund të përjashtohet që një politikan të ndryshojë qëndrim, të rishikojë gjykimin për një figurë politike apo të pranojë një bashkëpunim që dikur e kundërshtonte. Por, sa më kategorike të jenë deklaratat e mëparshme, aq më e arsyeshme bëhet kërkesa për një shpjegim publik të ndryshimit.

Dhe pikërisht këtu qëndron kontrasti që e shoqëron sot Bardhin: nga një deklaratë e pretenduar se nuk do të bashkohej kurrë me Berishën, te pozicioni aktual në strukturat parlamentare të partisë së drejtuar prej tij.

“Teatri politik” i të tjerëve dhe kujtesa e deklaratave të veta

Në reagimin e fundit, Bardhi e përshkruan Presidentin Begaj si një spektator përballë shqetësimeve të qytetarëve dhe pretendon se kreu i shtetit nuk po e ushtron siç duhet rolin e tij kushtetues.

Por kërkesa për përgjegjësi politike nuk mund të jetë një standard që zbatohet vetëm ndaj kundërshtarëve. Ajo vlen edhe për deklaratat e vetë politikanëve, veçanërisht kur këto deklarata janë të qarta, kategorike dhe më pas përballen me veprime të ndryshme.

Nëse Presidenti duhet të japë llogari për mënyrën se si e ushtron funksionin e tij, edhe politikanët duhet të jenë të gatshëm të shpjegojnë ndryshimet e qëndrimeve të tyre. Jo sepse ndryshimi i mendimit është i ndaluar, por sepse besueshmëria politike ndërtohet edhe mbi raportin mes asaj që thuhet dhe asaj që bëhet.

Bardhi ka të drejtë të kritikojë Begajn dhe të kërkojë garanci për zgjedhje të lira e të ndershme. Por publiku ka po ashtu të drejtë të rikthejë në vëmendje deklaratat e tij të mëparshme dhe të kërkojë të kuptojë se si u kalua nga një refuzim kaq kategorik i Berishës te bashkëpunimi politik me të.

Në fund të fundit, problemi nuk është se politikanët ndryshojnë mendje. Problemi lind kur një deklaratë e dikurshme paraqitet si një betim i pakthyeshëm, ndërsa më vonë braktiset pa një shpjegim që t’i përgjigjet peshës së fjalëve të përdorura.

Sepse në politikë mund të ndryshojnë aleancat, drejtuesit dhe interesat, por deklaratat e së kaluarës mbeten pjesë e historikut publik të atyre që i kanë bërë. Dhe kur dikush e quan sjelljen e të tjerëve “teatër politik”, është e pashmangshme që publiku të kujtojë edhe rolet që ai vetë ka refuzuar dikur të luajë.

Nga kërkimi në mediat shqiptare, disa deklarata të Gazment Bardhit nga vitet 2021–2023, të cilat dokumentojnë se si fliste për Sali Berishën përpara afrimit politik me të.

Më poshtë në kronologji, citimet kryesore dhe lidhjet e artikujve origjinalë.

1. Nëntor 2021 — “Interesi personal i Sali Berishës”

23 nëntor 2021 · Shqiptarja.com

Në kohën kur Bardhi ishte sekretar i përgjithshëm i PD-së, në krah të Lulzim Bashës, ai kundërshtonte përpjekjet e Berishës për të ndryshuar drejtimin politik të partisë.

Në deklaratën e cituar nga Shqiptarja.com, Bardhi u shpreh:

“Agjendën politike të PD nuk e cakton halli apo problemi apo interesi personal i Sali Berishës. Agjendën politike të PD e dikton përgjegjësia që ne kemi në raport me demokratët, përgjegjësia që ne kemi në raport me shqiptarët.”

Në të njëjtën periudhë, ai argumentonte se PD-ja nuk duhej të përfshihej në procese që, sipas tij, buronin nga konflikti personal i Berishës me SHBA-në.

2. Nëntor 2021 — Akuzat për mbledhjen e firmave dhe lidhjet me krimin

15–18 nëntor 2021 · Shqiptarja.com

Gjatë përplasjes për Kuvendin Kombëtar të PD-së të thirrur nga Berisha, Bardhi kundërshtonte mënyrën se si, sipas tij, po organizohej procesi i mbledhjes së firmave.

Më 15 nëntor, ai e akuzoi palën e Berishës për shpifje dhe përpjekje për të mbledhur firma në Elbasan. Tri ditë më vonë, në një deklaratë tjetër, u shpreh:

“Në një moment të caktuar qëndrimet tona politike nuk mund të përputhen me interesat personale të Sali Berishës, e kjo na kthen në qendër të sulmeve.”

Bardhi shtoi:

“Unë s’kam lidhje me grupe kriminale dhe aq më pak me kriminelë.”

Këto ishin akuza dhe kundërakuza të bëra në kontekstin e konfliktit të brendshëm të PD-së, jo përfundime të vërtetuara nga një proces gjyqësor. Ato dokumentojnë gjuhën e ashpër me të cilën Bardhi kundërshtonte kampin e Berishës në atë periudhë.

3. Janar 2022 — “Manipuluan në mes të Tiranës”

6 janar 2022 · Hashtag.al

Pas referendumit të organizuar nga Berisha në PD, Bardhi kundërshtoi shifrat e pjesëmarrjes në një degë të Tiranës. Ai pretendoi se filmimet 12-orëshe tregonin një numër shumë më të ulët votuesish nga ai i deklaruar nga organizatorët.

Në titullin e raportimit të Hashtag.al, Bardhi citohet të ketë thënë se në referendum “manipuluan në mes të Tiranës”.

Ai e paraqiste procesin si një farsë të organizuar për të mbështetur interesat e Berishës. Ky është një tjetër shembull i kundërshtimit të tij të drejtpërdrejtë ndaj përpjekjeve të Berishës për të marrë kontrollin e partisë.

4. Maj 2022 — Akuzat për Gërdecin dhe Shkëlzen Berishën

31 maj 2022 · Gazeta Shqiptare

Kjo është një nga deklaratat më të ashpra të Bardhit kundër Berishës dhe familjes së tij.

Në një reagim në rrjetet sociale, Bardhi iu referua tragjedisë së Gërdecit dhe Shkëlzen Berishës, djalit të ish-kryeministrit. Ai shkroi:

“Babi i Zenit, njeriut të vetëm përgjegjës për 26 të vrarë në Gërdec, duhet të gjejë kohë të paktën t’i shkojë për ngushëllim baxhanakut të tij.”

Në të njëjtin reagim, Bardhi pretendoi se koha kur punësimet dhe emërimet kalonin nga zyra e Shkëlzen Berishës kishte përfunduar.

Në një tjetër deklaratë, të raportuar po nga Gazeta Shqiptare, ai e kritikoi Berishën për vazhdimin e aktivitetit politik pas shpalljes non grata nga SHBA-ja dhe e akuzoi se po e merrte peng PD-në për interesat e familjes së tij. Këto janë pretendime politike të Bardhit dhe duhen trajtuar si të tilla.

5. Maj 2022 — “Nuk jam mburojë e familjes së Berishës”

31 maj 2022 · VOX News

Në një tjetër reagim gjatë përplasjes me Berishën, Bardhi përdori një formulim që merr rëndësi kur lexohet përballë bashkëpunimit të tij të mëvonshëm me ish-kryeministrin.

Ai shkroi:

“Babi i Zenit mund të kërcënojë me kode mafioze këdo politikan mafioz, të ngjashëm me Taulant Ballën, por kurrë mua!”

Dhe më tej:

“Përgjegjësit nuk ndryshojnë sipas interesit politik të ditës.”

Në të njëjtën përplasje, Bardhi akuzoi Berishën se po përdorte shpifje ndaj atyre që nuk pranonin të shndërroheshin në mbrojtës të familjes së tij politike.

6. Shkurt 2023 — Pranoi të dilte në protestën e Berishës, por me rezerva

3 shkurt 2023 · Ora News

Kjo deklaratë është veçanërisht interesante, sepse tregon se afrimi i Bardhit me aksionin opozitar të Berishës kishte nisur përpara bashkimit politik të shtatorit 2023.

I pyetur nëse do të merrte pjesë në protestën e 11 shkurtit, Bardhi u përgjigj:

“Po do të jem në çdo protestë që do ketë si qëllim rrëzimin e regjimit të Edi Ramës, betejën kundër regjimit të Edi Ramës dhe që nuk keqpërdoret për politikë ditë nga njëri apo nga tjetri.”

Kur gazetari i kujtoi qëndrimet e tij të mëparshme kundër Berishës, Bardhi u përgjigj:

“Qëndrimet e mia si kam mbajtur kundër Sali Berishës por në të mirë të PD. Kjo ka qenë dhe do të vazhdojë të jetë beteja ime.”

Ai shtoi se PD-ja nuk duhej të kthehej 30 vjet pas dhe se partia ishte pronë e demokratëve, jo e një emri të vetëm.