Kur akuzohet diplomacia/ Përplasja Berisha-BE dhe kufiri i hollë mes kritikës politike e standardit diplomatik

Në politikën shqiptare, debati me përfaqësuesit ndërkombëtarë nuk është i ri, por rrallëherë ka marrë një formë kaq të drejtpërdrejtë sa në rastin e deklaratave ndaj ambasadorit të Bashkimit Evropian në Tiranë, Silvio Gonzato.

Reagimi i Bashkimit Evropian ishte i prerë: sulmet personale ndaj diplomatit u cilësuan të papranueshme, ndërsa u theksua mbështetja e plotë për profesionalizmin dhe integritetin e tij.

Në të njëjtën linjë u rreshtuan edhe ambasadat e vendeve anëtare të BE-së në Tiranë, të cilat shprehën solidaritet institucional me përfaqësuesin e tyre.

Ishte kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha i cili ngriti akuza të drejtpërdrejta, duke e konsideruar ambasadorin si të njëanshëm dhe të afërt me qeverinë, madje duke vënë në dyshim neutralitetin e tij në raport me opozitën dhe proceset politike në vend.

Këtu lind edhe thelbi i debatit: ku mbaron kritika politike dhe ku fillon cenimi i një institucioni diplomatik?

Nga njëra anë, opozita ka të drejtën të kontestojë perceptimin e saj për rolin e çdo aktori ndërkombëtar në vend. Në një demokraci funksionale, asnjë figurë publike nuk është e paprekshme nga kritika politike.

Por nga ana tjetër, përfaqësuesit diplomatikë nuk janë aktorë të politikës së brendshme dhe vlerësohen sipas një kodi të qartë neutraliteti institucional.

Pikërisht për këtë arsye, reagimi i BE-së nuk është vetëm mbrojtje personale e ambasadorit, por edhe mbrojtje e parimit të funksionimit të diplomacisë: ruajtjes së besueshmërisë dhe paanshmërisë së përfaqësuesve të saj.

Ky episod tregon edhe një realitet më të gjerë në skenën politike shqiptare: raporti shpesh i tensionuar mes aktorëve vendas dhe përfaqësuesve ndërkombëtarë, veçanërisht kur këta të fundit perceptohen si pjesë e debatit politik, edhe kur nuk janë të tillë.

Në fund, çështja nuk është thjesht se kush ka të drejtë në një deklaratë apo tjetër, por si ruhet një vijë e qartë ndarëse mes kritikës politike dhe respektit ndaj institucioneve diplomatike.

Në një vend që aspiron integrimin evropian, kjo vijë nuk është detaj formal, është pjesë e standardit politik që përcakton seriozitetin e vetë sistemit.