Radari mbetet ndezur/ Strategjie e heshtur amerikane për Shqipërinë, Kosovën dhe Ballkanin Perëndimor

Për gati katër vjet, lufta në Ukrainë ka dominuar arkitekturën e sigurisë evropiane. Paralelisht, tensionet në Lindjen e Mesme dhe rivaliteti gjithnjë e më i ashpër me Kinën kanë zhvendosur qendrën e gravitetit të politikës së jashtme amerikane larg Ballkanit Perëndimor.

Në këtë realitet të ri gjeopolitik, rajoni rrallëherë shfaqet në kryetitujt e politikës amerikane. Nuk ka më emisarë të posaçëm që udhëtojnë vazhdimisht mes kryeqyteteve të Ballkanit, as deklarata të përditshme për dialogun Kosovë-Serbi apo për proceset e reformave demokratike.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se Washington-i është larguar nga rajoni.

Përkundrazi, mesazhet vazhdojnë të vijnë, por në një formë shumë më të heshtur: përmes raporteve strategjike, dëshmive para Kongresit, dokumenteve të Pentagonit dhe deklaratave të rralla të Departamentit Amerikan të Shtetit.

Një nga këto sinjale erdhi së fundmi përmes raportit të administratës amerikane mbi politikën e SHBA-ve në Ballkanin Perëndimor, ku Shqipëria dhe Kosova përshkruhen si partnerë të rëndësishëm të Washington-it në arkitekturën rajonale të sigurisë.

Dokumenti përfaqëson një ndryshim të dukshëm në tonin e diplomacisë amerikane. Në vend të narrativës tradicionale të viteve të pasluftës, ku Ballkani shihej si një rajon që kishte nevojë për menaxhim krizash dhe ndërhyrje të jashtme, raporti flet për partneritete reciproke dhe përgjegjësi të ndara.

“Politika amerikane në Ballkanin Perëndimor nuk ka të bëjë më me shpëtimin apo rindërtimin, por me stabilitetin dhe partneritete reciprokisht të dobishme”, thuhet në dokument.

Në këtë logjikë, Shqipëria dhe Kosova nuk paraqiten më vetëm si vende që përfitojnë siguri nga NATO apo nga Shtetet e Bashkuara, por si aktorë që mund të kontribuojnë në prodhimin e saj.