Braçe për reformën territoriale: nga mbështetësi i bashkive të mëdha te kërkesa për të dëgjuar qytetarët

Qëndrimi i fundit i deputetit socialist Erion Braçe kundër mënyrës së propozuar për reformën territoriale ka hapur debat, pasi ai kërkon që procesi të mos jetë vetëm teknik, por të nisë nga dëgjimi i komuniteteve. Por ky qëndrim ngre pyetjen: a përbën një ndryshim nga pozicionet e mëparshme të tij dhe të forcës politike që ai përfaqëson?

Në vitin 2014, kur Partia Socialiste drejtonte procesin e reformës së parë administrativo-territoriale, mazhoranca e atëhershme mbrojti fuqishëm reduktimin e njësive vendore dhe krijimin e 61 bashkive, duke argumentuar se njësi më të mëdha do të sillnin më shumë eficencë, më shumë kapacitete dhe shërbime më të mira për qytetarët. Reforma u paraqit si një ndryshim i domosdoshëm për modernizimin e pushtetit vendor.

Sot, pas më shumë se një dekade, Erion Braçe ngre një tjetër shqetësim: se bashkimi i njësive vendore nuk mund të shihet vetëm si një lëvizje në hartë, pasi pas çdo ndarjeje administrative janë komunitete me histori, identitet dhe interesa konkrete. Ai kërkon që banorët e Poliçanit, Divjakës dhe Libohovës të dëgjohen përpara se të merret një vendim përfundimtar.

Këtu qëndron kontrasti kryesor mes qëndrimit të sotëm dhe logjikës së reformës së mëparshme. Në vitin 2014 argumenti kryesor ishte se bashkitë e vogla kishin probleme me kapacitetet dhe duhej një konsolidim administrativ. Sot argumenti i Braçes është se edhe njësitë që kanë mbetur pas këtij konsolidimi nuk mund të trajtohen vetëm me kritere ekonomike apo administrative, pa marrë parasysh identitetin dhe lidhjen e qytetarëve me territorin.

Megjithatë, kundërshtia nuk është absolute. Edhe në reformën e vitit 2014 qeveria deklaronte se procesi ishte shoqëruar me konsultime dhe analiza funksionale për zonat që do të përfshiheshin në hartën e re. Pra, argumenti i dëgjimit të qytetarëve nuk është i ri në retorikën e reformave territoriale. Debati sot është nëse konsultimi ka qenë real dhe nëse shqetësimet e komuniteteve janë marrë mjaftueshëm në konsideratë.

Një tjetër element që bie në sy është se Braçe sot mbron fort ruajtjen e identitetit të disa bashkive, ndërsa dikur ishte pjesë e një mazhorance që mbështeti një reformë e cila shkriu qindra njësi vendore dhe ndryshoi strukturën tradicionale administrative të vendit. Reforma e vitit 2014 reduktoi ndarjen nga 373 njësi vendore në 61 bashki, pikërisht me argumentin e rritjes së eficencës dhe fuqisë administrative.

Por nga ana tjetër, mbrojtësit e qëndrimit të sotëm të Braçes mund të argumentojnë se situatat ndryshojnë. Një reformë e re territoriale nuk është e njëjta gjë me atë të vitit 2014 dhe pas më shumë se 10 vitesh mund të kërkojë korrigjime, sidomos nëse disa bashki kanë humbur popullsi, ekonomi ose funksionalitet. Vetë procesi aktual i rishikimit të reformës argumentohet nga institucionet me ndryshimet demografike dhe nevojën për përmirësime në funksionimin e pushtetit vendor.

Ajo që Braçe nuk përmend në reagimin e tij është përgjegjësia e mazhorancës së tij për mënyrën se si është administruar pushteti vendor gjatë viteve të fundit. Nëse sot ekzistojnë bashki me vështirësi financiare, mungesë shërbimesh apo probleme zhvillimi, një pjesë e debatit lidhet edhe me politikat e ndjekura nga qeveritë socialiste pas reformës së vitit 2014.