Europa “po mbetet pa ujë”? Mes krizës reale dhe alarmizmit për valën e të nxehtit

Temperaturat e larta dhe thatësira po shoqërohen me paralajmërime të forta për një “emergjencë hidrike” në Europë. Tituj të ndryshëm shkojnë edhe më tej, duke pretenduar se kontinenti i vjetër “po mbetet pa ujë”. Por sa e saktë është kjo tablo?

Temperatura 37–40°C nuk është një fenomen i panjohur për Europën. Valë të forta të nxehti janë regjistruar edhe më parë dhe një temperaturë e lartë, e marrë e shkëputur, nuk përbën provë se kontinenti po përjeton diçka të paprecedentë.

Megjithatë, problemi aktual nuk lidhet vetëm me termometrin. Situata bëhet serioze kur temperaturat e larta përsëriten, zgjasin për disa ditë dhe shoqërohen me mungesë të zgjatur reshjesh.

Lumenjtë në nivele kritike

Të dhënat e fundit tregojnë se disa prej lumenjve më të rëndësishëm të Europës kanë zbritur në nivele jashtëzakonisht të ulëta.

Në pikën kritike të Kaubit në Gjermani, thellësia e lundrueshme e Rinit zbriti në rreth 15 centimetra, më poshtë se rekordi i mëparshëm i vitit 2018. Kjo ka kufizuar rëndë transportin lumor dhe ka detyruar disa kompani të përdorin hekurudhat dhe transportin rrugor, duke rritur ndjeshëm kostot.

Danubi po përballet gjithashtu me nivele shumë të ulëta. Pasojat janë shtrirë nga lundrimi deri te prodhimi i energjisë. Në Rumani është ndalur reaktori i fundit funksional i centralit bërthamor të Cernavodës, për shkak të mungesës së ujit të nevojshëm për ftohje. Në Hungari, centrali bërthamor i Paksit ka ulur ndjeshëm prodhimin.

Këto janë pasoja konkrete dhe të verifikueshme, të cilat tregojnë se thatësira nuk është vetëm çështje perceptimi mediatik.

A po mbetet vërtet Europa pa ujë?

Jo në kuptimin e drejtpërdrejtë që sugjeron një titull i tillë. Kushtet ndryshojnë ndjeshëm nga një shtet dhe rajon në tjetrin. Jo e gjithë Europa ndodhet në të njëjtin nivel rreziku dhe jo në çdo vend është shpallur zyrtarisht emergjencë hidrike.

Prandaj, formulimi “Europa po mbetet pa ujë” është përgjithësues dhe alarmues. Ai mund të tërheqë vëmendjen, por nuk përshkruan me saktësi një situatë që ka dallime të mëdha rajonale.

Ajo që mund të thuhet me siguri është se pjesë të gjera të Europës po përballen me thatësirë të rëndë, rënie të rezervave ujore dhe probleme në transport, industri, bujqësi dhe prodhimin e energjisë.

A kanë ekzistuar më parë temperatura të tilla?

Po. Temperaturat 38–40°C nuk po regjistrohen për herë të parë. Në Europën Jugore dhe në Ballkan, periudha të tilla të nxehta kanë qenë pjesë e shumë verave.

Por vlerësimi shkencor nuk mbështetet te temperatura e një dite të vetme. Rëndësi ka sa shpesh përsëriten valët e të nxehtit, sa zgjasin, sa territor prekin dhe çfarë pasojash shkaktojnë.

Një ditë me 38°C nuk provon vetë ndryshimin klimatik. Një prirje shumëvjeçare me valë më të shpeshta, më të gjata dhe më intensive është treguesi që duhet analizuar.

Mes mohimit dhe frikësimit

Debati publik shpesh ndahet në dy skaje. Nga njëra anë, çdo temperaturë e lartë paraqitet si një katastrofë e paprecedentë. Nga ana tjetër, problemi mohohet me argumentin se “vapë ka pasur gjithmonë”.

Të dyja qasjet e thjeshtojnë realitetin.

Valë të forta të nxehti ka pasur edhe më parë. Por pasojat e kësaj thatësire mbi lumenjtë, centralet, transportin dhe industrinë janë reale dhe nuk mund të shpërfillen.

Përfundimi është më i matur: Europa nuk po mbetet pa ujë, por disa rajone të saj po përballen me një krizë serioze ujore. Problemi duhet raportuar me fakte, pa e mohuar dhe pa e kthyer në një instrument frikësimi.