Connect with us

Sociale

Erion Dasho: Mbajtja e maskave në ambiente të hapura, me efekt të dyshimtë

Published

on

Voltiza Duro – Mbajtja e maskave në çdo ambient jashtë shtëpisë, nuk është provuar se ndikon në parandalimin e përhapjes së koronavirusit, e madje është një masë me efekt të dyshimtë. Kjo është ajo çka ka deklaruar eksperti i Shëndetit Publik, Erion Dasho, gjatë një interviste për “Gazeta Shqiptare”. Por ai shton se, mbajtja e maskave nuk ka efekte të dëmshme për qytetarët që janë të shëndetshëm. Dasho thekson se në muajt korrik dhe gusht, Shqipëria ka qenë një nga vendet me vdekshmërinë më të lartë për banorë nga virusi në Europë. Ai shton se ajo që është shqetësuese në Shqipëri është vdekshmëria reanimatore, e cila rezulton ndër më të lartat në Europë.
Këtë të mërkurë është publikuar udhëzimi mbi mbajtjen e detyrueshme të maskave në ambientet jashtë shtëpisë. A mendoni se ky vendim do të parandalojë përhapjen e COVID-19?
Mbajtja e maskave me detyrim në mjedise të hapura nuk është një masë e cila është provuar nga evidencat se ndikon në parandalimin e përhapjes së SARS-COV-2. Është një masë me efekt të dyshimtë dhe që nuk besoj se do të ketë ndonjë rol në parandalimin e përhapjes së COVID-19 në Shqipëri.
A sjell dëme në shëndetin e njeriut mbajtja e maskës për një periudhë të gjatë kohore?
Mbajtja e maskave nuk ka ndonjë efekt të dëmshëm. Siç dihet, mbajtja e maskave nga personat e shëndetshëm që nuk vuajnë nga asnjë sëmundje të aparatit të frymëmarrjes, kryesisht si astma bronkiale, nuk ka ndonjë efekt të dëmshëm mbi shëndetin e personave që e mbajnë. Natyrisht, mbajtja e maskës ka një efekt të pakëndshëm, dhe për këtë arsye rekomandohet që barrierat mbrojtëse të mbahen aty ku ka evidencë të efektit që japin, siç janë mjediset e mbyllura, mjediset ku nuk mund të respektosh dot distancimin fizik si dhe ato mjedise ku dihet se mundësia për t’u ekspozuar ndaj SARS-COV-2 është e lartë.
A bazohet ky vendim në studime shkencore? Sa do ta zbatojnë shqiptarët mbajtjen e maskave?
Deri tani nuk kemi parë që Komiteti i Ekspertëve apo Ministria e  Shëndetësisë të zbatojë masa të bazuara në evidencë, dhe kjo ka qenë një nga mangësitë më të mëdha të përgjigjes së shqiptarëve ndaj SARS-COV-2. Masat kanë qenë jostrategjike. Kanë qenë masa të pakoordinuara, të pafragmentuara dhe të pabazuara mbi evidencat. Ndër shembujt mund të përmendim trajtimin me plazmë hiperimune, i cili nuk ka ndonjë efekt të provuar, pra është e pabazuar në evidencë, si dhe trajtimi i fundit që pati jehonë në median tonë dhe u propagandua si trajtimi që përdori presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, i cili përsëri është një trajtim në studim dhe ende nuk ka evidenca se ky trajtim jep efekt.
Si paraqitet situata lidhur me COVID-19 në Shqipëri?

Situata lidhur me COVID-19 në Shqipëri nuk njihet realisht, sepse kryhen shumë pak testime dhe si pasojë është e pamundur të njohim dinamikat e sakta të sëmundjes. Por edhe me aq pak sa testojmë, java që lamë pas dhe kjo javë që po kalojmë aktualisht, janë javët me numrin më të madh të personave të infektuar nga koronavirusi. Duke qenë se ka nisur stina e virozave, sigurisht që pritet që ditët dhe javët në vijim të jenë po kështu; me numra më të lartë të personave të diagnostikuar pozitivë me SARS-COV-2. Por e theksoj se, duke qenë se ne testojmë shumë pak dhe jemi vendi i fundit në Europë për sa i përket numrit të testimeve, nuk kemi një pamje të qartë të situatës sikurse e kanë vendet e tjera europiane. Për këtë arse ne rekomandojmë që, sa më shpejt të rritet numri i testimeve (të arrijë të paktën 2500 testime në ditë në sektorin publik), aq më mirë do të krijojmë një panoramë të qartë dhe do të shikojmë se cilat janë tendencat, për të vijuar më tej me marrjen e masave të bazuara mbi situatën reale. Në këtë mënyrë nuk do të merren më vendime të kopjuara nga vendet fqinje, vendime të pakuptimta, siç ishte rasti i mbajtjes së maskave në publik.
Po statistikat lidhur me vdekshmërinë nga SARS-COV-2 në vendin tonë si paraqiten?
Në kohën që Europa e kontrollonte mirë përhapjen e SARS-COV-2, në muajt korrik dhe gusht, Shqipëria ka qenë një nga vendet me vdekshmërinë më të lartë për banorë nga virusi në Europë. Duke qenë se numri i vdekjeve është rritur edhe në vendet e tjera, renditemi diku nga mesi për sa i përket vdekshmërisë nga COVID-19. Ajo që është shqetësuese në Shqipëri, është vdekshmëria reaminatore, pra kur analizojmë numrat që raporton Ministria e Shëndetësisë, rezulton një vdekshmëri reanimatore ndër më të lartat në Europë. Kjo është shumë shqetësuese, dhe ne si ekspertë të jashtëm nuk mund të bëjmë shumë gjëra për ta përmirësuar, por i japim rekomandime Ministrisë së Shëndetësisë që të analizojë sa më parë situatën me përgjegjshmëri dhe të marrë masa për të rishikuar protokollet ose përafrimin terapeutik nën kujdesin intensiv. Është e patolerueshme që të kemi një vdekshmëri e cila, sipas hipotezave tona, mund të luhatet midis 60 dhe 80%, që është disa herë më e lartë se vdekshmëria reaminatore në vendet e tjera.
A ka raste që pacientëve që manifestojnë simptoma të COVID-19, lehtësisht të ngatërrueshme me ato të gripit, iu jepen medikamente për koronavirusin në një kohë që s’iu bëhet as tamponi?
Problemi më i madh që pritet të nisë me ardhjen e virozave të tjera, është mbivendosja e koronavirusit me gripin dhe virozat respiratore. Ky është një problem madhor, që meriton vëmendje të menjëhershme, sepse në raport me simptomatologjinë është e vështirë e madje e pamundur të bësh diferencimin mes tyre. Për këtë arsye ne kemi rekomanduar që të ndryshojë përafrimi i testimit, duke futur të paktën një numër të caktuar testesh që testojnë njëkohësisht për 10 patogjenë. Kemi rekomanduar një rritje të kapacitetit testues, për të bërë diferencimin midis personave të prekur nga COVID dhe atyre të prekur nga gripi apo nga virozat e stinës. Nëse këto masa do të zbatohen, do të paraprijnë situatën e virozave. Nëse këto masa nuk zbatohen, rrezikojmë që çdo qytetar që manifeston simptoma të lehta të bombardohet me trajtime të panevojshme dhe që dëmtojnë shëndetin e personit që i merr, madje i rrezikon edhe jetën.
Si paraqitet hetimi epidemiologjik? A funksionon siç duhet?
Hetimi epidemiologjik asnjëherë nuk ka funksionuar siç duhet në Shqipëri. Ai bëhet ende me metoda të vjetruara, dhe kjo është e pakuptueshme, pasi ka shumë metoda që aplikohen në vende të ndryshme dhe ne mund t’i kishim përshtatur në kushtet e Shqipërisë. Me metoda tradicionale është e pamundur të kryhet hetimi epidemiologjik.
Cilat janë masat që duhet të merren për të minimizuar numrin e të infektuarve?
Masat që duhen marrë duhet të jenë strategjike dhe të drejtuara në dy trinomë. Trinomi i parë është gjurmo-testo-trajto, që është përgjegjësi e Ministrisë së Shëndetësisë për ta zbatuar këtë trinom. Urgjentisht duhet 5-fishim i testeve, gjurmim i rasteve me metoda digjitale dhe trajtim që bazohet te mjeku i familjes, spitali rajonal, dhe vetëm rastet e komplikuara duhet të çohen te spitalet COVID. Elementi i dytë është trinomi, përgjegjës për zbatimin e së cilit është qytetari, dhe ka të bëjë me respektimin e distancimit fizik, mbajtjen e maskave në ambientet e mbyllura dhe masat e higjienës.

Sociale

‘E vrau shteti’, protestë për vdekjen e 7-vjeçares

Published

on

By

Qytetarë të shumtë kanë mbajtur dje homazhe tek Kryeministria për 7-vjeçaren Jonada Avdia që u vra tragjikisht në Potam, Himarë nga një gomone.

Dje mbrëmje në orën 20:00 janë ndezur qirinj tek Kryeministria si homazh për 7-vjeçaren që humbi jetën si pasojë e goditjes nga një gomone, në plazh.

Ngjarja e rëndë që ndodhi në plazhit e Potamit, tronditi mbarë opinionin publik. Shoqëria civile ka bërë thirrje për protestë para Ministrisë së Brendshme ditën e nesërme, 4 gusht, ndërsa theksojnë se do të kërkojnë dorëheqjen e ministrit të Brendshëm Bledi Çuçi, Drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Shtetit Gledis Nanos dhe ministres Kumbaro.

Në mbështetje të kësaj proteste ka dalë edhe Partia Demokratike, si dhe Partia e Lirisë.

Reagimi:

Tek Kryeministria pas ngjarjes makabre te kryer nga një punonjës me detyra te larta në Policinë e Shtetit, i cili vrau me skaf një vajzë 7 vjeçe ne breg të detit.

Të kerkojme dhe tregojme se kush është përgjegjësi dhe te kerkojme ne dritën e qirinjve, me nje buqete lulesh, me nje mesazh ne nje cope leter, pak dinjitet per veten, se e pafajshmja u largua….

Të kërkojme shkarkimin ose…

Dorëheqje e Ministrit te Brendshëm zotit Bledi Çuçi

Dorëheqje e Drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Shtetit zoti Gledis Nano

Dorëheqje e Ministres se Turizmit dhe Mjedisit Mirela Kumbaro.

Ngushellime familjes Avdia për humbjen e dritës së tyre, zoti ju dhëntë forcë për të kaluar këtë dhimbje që ka tronditur thellë çdo bashkombas. Zoti qoftë me ju, e shpirti i engjëllit tuaj u prehtë qiell!

Continue Reading

Sociale

Snap po planifikon të shtojë NFTs në platformë

Published

on

By

Tregu i kriptomonedhave mund të jetë në periudhën e saj më të keqe për momentin, mirëpo kjo gjë nuk po ndryshon vendimin e kompanive të mëdha teknologjike për t’u përfshirë sa më tepër në këtë treg, në rast se gjërat ndryshojnë me kalimin e kohës.

Një zhvillim të tillë po bën dhe Snapchat, që po planifikon të shtojë NFTs në platformë në formën e filtrave AR. Sipas një raporti nga Financial Times, kompania pritet të nisë këtë eksperiment me një ekip të limituar krijuesish gjatë muajit gusht. Në këtë testim, artistët do të jenë në gjendje të krijojnë NFT të reja nga platformat e tjera dhe t’i importojnë ato në Snapchat si Lenses.

Mendohet se Snapchat nuk do të përfitojë para nga krijuesit për të reklamuar NFT e tyre, në mënyrë të njejtë me InstagramTwitter dhe Facebook. Në fakt kompania po mendon për mënyra se si krijuesit mund të monetizojnë punën e tyre.

Rrjetet sociale të ndryshme kanë menduar për mënyra të ndryshme për përfshirjen e NFTs në platformat e tyre. Twitter ishte rrjeti social i parë i cili pranoi NFT në platformën e saj, duke lejuar të gjithë përdoruesit premium të përdorin NFT e tyre si një avatar.

Gjithashtu dhe Instagram tregoi se do të lejojë një grup të vogël krijuesish të testojnë shpërndarjen e NFT në Feeds, Stories apo Messages.

Continue Reading

Sociale

Shëndeti mendor, Manastirliu takim me të rinjtë

Published

on

By

Ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirliu së bashku me Ministren e Arsimit dhe Sportit, Evis Kushi, zhvilluan një takim me të rinjtë për problematikat e shëndetit mendor.

Manastirliu gjatë fjalës së saj tha se brenda vitit do të krijohen 50 qendra socio-shëndetësore.

“Ne kemi vendosur që në vitin aktual, pra 2022, të krijojmë për herë të parë modelin e ri të qendrave socio-shëndetësore. Një model i cili do të japë mundësinë që problematika të shëndetit mendor dhe vlerësimi për këto problematika të jetë që në bazën e kujdesit parësor, që është pikërisht mjekësia e familjes”, tha Manastirliu.

Ministrja e Shëndetësisë tha se theksi duhet vendosur tek parandalimi dhe rritja e ndërgjegjësimit për problematikat e shëndetit mendor.
“Ne kemi zgjeruar qendrat komunitare të shëndetit mendor por kemi ende shumë për të bërë për parandalimin. Dhe parandalim do të thotë ngritje e të gjithë strukturave, nga shkolla, në familje, në komunitet, për rritjen e ndërgjegjësimit për problematikat e kujdesit ndaj shëndetit në tërësi por edhe shëndetit mendor në veçanti”, tha Manastirliu.

Continue Reading

Sociale

Shërbimi i ri i Apple sjell një mbrojtje “ekstreme”

Published

on

By

Apple po ndërmerr disa hapa për të rritur sigurinë e personave si gazetarët, aktivistët dhe politikanët përmes një shërbimi të ri në iOS 16, iPadOS 16 dhe macOS Ventura të quajtur Lockdown Mode. Ky shërbim përmirëson sigurinë duke ndërprerë rrugët kryesore që përdoren për infektimin e pajisjeve të personave më të rrezikuar.

Lockdown Mode bllokon të gjithë dokumentet e bashkëngjitura në mesazhe, çaktivizon link preview, bllokon disa teknologji të caktuara në web browsing, bllokon ftesat për FaceTime nga numrat e panjohur, bllokon lidhjet me kabllo të pajisjes në kompjutera apo aksesorë kur pajisja është e kyçur si dhe çaktivizon mundësinë për të shtuar profile të reja konfigurimi.

lockdown_mode_ios16.webp

Këto janë fushat që janë më të ekspozuara ndaj sulmeve kibernetike të ndryshme, pasi Project Zero i Google detajoi se si iPhone-t e personave të përzgjedhur nga software-i Pegasus mund të kompromentoheshin nga një GIF në iMessage. Taktika të tjera sulmi përfshijnë përdorimin e website-ve keqdashëse për të infektuar pajisjen.

Apple e quan Lockdown Mode një “nivel ekstrem opsional” të mbrojtjes që është një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj software-ve “spiunë” të mbështetur nga qeveritë si Pegasus, që u zhvillua nga NSO Group.

Megjithatë, dhe në këtë nivel mbrojtjeje mund të ketë disa vende më pak të mbrojtura, dhe Apple ofron deri në $2 milionë për cilindo person që gjen dobësi të tilla në Lockdown Mode.

Continue Reading

Sociale

Xiaomi prezanton sensorin e ri 1 inç në smartphone-in e ri 12S Ultra

Published

on

By

Xiaomi ka prezantuar flagship-in më të ri 12S Ultra, i cili vjen me një sensor 1 inç që e bën këtë pajisje tepër të veçantë.

Gjithçka rreth këtij smartphone-i është në shkallë të madhe, që nga ekrani OLED 6.73 inç, proçesori më i mirë në treg Snapdragon 8 Gen 1, dhe lentja gjigande që zë rreth 1/3 e pasme të 12S Ultra.

cb22c960b47a7a4173a1f8280653b8c1.jpg

Në ishullin e kamerave gjenden 3 të tilla: një ultrawide 48MP, një telephoto 48MP me zmadhim 5x dhe kamerën kryesore 50MP që përdor një sensor 1 inç. Një madhësi e tillë bën të mundur që më tepër dritë të hyjë në sensor dhe fotografitë të jenë më të detajuara.

Xiaomi tregon se sistemi i kameras është zhvilluar në bashkëpunim me Leica, dhe kostot e zhvillimit të një sensori të tillë u ndanë 50-50 me Sony. Sony aktualisht ka prezantuar një smartphone me sensor 1”, por përdor vetëm një pjesë të tij. 12S Ultra besohet se do të përdorë të gjithë kapacitetin e këtij sensori.

FW0s3mVWQAUO6Ck_copy.jpg

Specifikat e tjera të këtij smartphone-i janë gjithashtu flagship, me rezistencë IP68 kundër ujit dhe pluhurave, bateri të madhe 4,860mAh, karikim të shpejtë 67W dhe ekran me refresh rate 120Hz. Ky smartphone pritet të jetë i pari i cili do të mundësojë regjistrimin e videove në Dolby Vision HDR.

Xiaomi ka prezantuar gjithashtu dhe dy modele të tjera smartphone-sh më pak të fuqishëm: 12S dhe 12S Pro, me diferencë në madhësinë e ekranit 120Hz, 6.28 inç dhe 6.73 inç respektivisht.

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

TRENDING