Formalizim në letër, 5.6 miliardë euro cash në dorë/ Ku po qarkullon paraja?

Shqipëria flet prej vitesh për formalizim, pagesa elektronike dhe luftë kundër ekonomisë informale. Por të dhënat e fundit tregojnë një realitet që shkon në drejtimin e kundërt.

Në muajin korrik, paraja jashtë sistemit bankar arriti në rreth 522.5 miliardë lekë, ose afërsisht 5.6 miliardë euro, duke shënuar një nivel rekord.

Pra, ndërsa ekonomia duhet të bëhet më e gjurmueshme, një sasi gjithnjë e më e madhe parash vazhdon të qarkullojë cash.

Vetë Banka e Shqipërisë ka pranuar se përdorimi i parasë fizike mbetet një fenomen dominues në ekonominë shqiptare dhe se kjo sjell kosto të larta për ekonominë.

Problemi nuk është se çdo lek jashtë bankave është i paligjshëm. Por një ekonomi me miliarda euro cash krijon më shumë hapësirë për transaksione të vështira për t’u gjurmuar, informalitet dhe shmangie nga sistemi financiar.

Këtu lind kontradikta:

Si mund të flitet për formalizim, kur 5.6 miliardë euro qarkullojnë jashtë bankave?

Dhe pyetja që duhet të marrë përgjigje është edhe më e fortë:

Ku po qarkullon gjithë kjo para dhe pse Shqipëria vazhdon të mbetet kaq e varur nga cash-i?Baza faktike është e fortë: Banka e Shqipërisë e përditësoi më 28 gusht 2026 serinë e agregatëve monetarë mujorë, ndërsa në raportet e saj ka theksuar se përdorimi i cash-it mbetet dominues dhe me kosto për ekonominë.