Loja e madhe/ Amerika dhe Serbia po afrohen, kosova mbetet pika e vogël në pikëpyetje

Marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Serbisë po hyjnë në një fazë të re, pas zhvillimit të dialogut të parë strategjik në Uashington dhe intensifikimit të bashkëpunimit ushtarak mes Beogradit dhe Gardës Kombëtare të Ohajos.

Në takimin e korrikut, palët diskutuan për sigurinë, energjinë, infrastrukturën, teknologjinë dhe mbrojtjen, ndërsa nënshkruan edhe një memorandum për infrastrukturën energjetike dhe sigurinë rajonale.

Sipas analizës, kjo nuk është thjesht një afrim rutinë mes dy vendeve. Për Uashingtonin, Serbia mund të jetë një partner i rëndësishëm për kufizimin e ndikimit rus dhe kinez në Ballkan. Beogradi, nga ana tjetër, vazhdon politikën e tij shumëvektoriale, duke ruajtur marrëdhëniet me Moskën dhe Pekinin, ndërsa kërkon njëkohësisht më shumë lidhje me Perëndimin.

Këtu qëndron edhe avantazhi i presidentit serb Aleksandar Vuçiç: të përfitojë kapital, teknologji dhe mbështetje nga Perëndimi, pa hequr dorë nga marrëdhëniet me Rusinë dhe Kinën.

Por afrimi me Uashingtonin mund të ketë pasoja për ekuilibrat rajonalë. Një Serbi më e lidhur me SHBA-në mund të fitojë peshë më të madhe politike, ekonomike dhe strategjike në Ballkan.

Çështja më delikate mbetet Kosova. Në të njëjtën kohë që Uashingtoni dhe Beogradi kanë hapur një kanal të ri strategjik, marrëdhëniet SHBA-Kosovë janë përballur me vështirësi. Kjo nuk do të thotë se Washingtoni ka ndryshuar qëndrimin e tij ndaj Kosovës, por i jep Serbisë një mundësi të re për të paraqitur drejtpërdrejt interesat e saj në administratën amerikane.

Edhe Bosnja mbetet një pikë e ndjeshme, për shkak të ndikimit të Beogradit në Republikën Srpska. Një Serbi që afrohet me Uashingtonin, por ruan njëkohësisht ndikimin e saj në rajon, mund të krijojë një paradoks: një aktor i konsideruar pjesë e problemit të stabilitetit mund të bëhet pjesë e arkitekturës së re të sigurisë.

Për Bashkimin Evropian, afrimi SHBA-Serbi mund të jetë gjithashtu një sfidë. Beogradi mund të negociojë me Uashingtonin për sigurinë, me Kinën për infrastrukturën, me Rusinë për energjinë dhe me Brukselin për integrimin evropian. Një politikë e tillë do t’i jepte Serbisë një avantazh të konsiderueshëm negociues.

Prandaj, afrimi i ri SHBA-Serbi nuk duhet parë thjesht si një rikthim i Beogradit në Perëndim. Më shumë duket si një përpjekje e Uashingtonit për ta afruar Serbinë me strukturat dhe interesat perëndimore, pa kërkuar që ajo të shkëputet menjëherë nga Moska dhe Pekini.

Pyetja kryesore për rajonin është nëse ky partneritet do të sjellë më shumë stabilitet apo do t’i japë Beogradit një peshë të re politike në Ballkan.

Nëse SHBA-ja e përdor afrimin për të nxitur një Serbi më të integruar me Perëndimin, më demokratike dhe më konstruktive ndaj fqinjëve, partneriteti mund të jetë pozitiv.

Por nëse Beogradi forcohet në Uashington pa marrë përsipër përgjegjësi të reja për Kosovën, Bosnjën dhe stabilitetin rajonal, atëherë ky partneritet mund të shndërrohet në një avantazh strategjik për Serbinë dhe një sfidë të re për pjesën tjetër të Ballkanit. – “Srpske Novine”