19 ORGANIZATA THIRRJE POLITIKËS DHE POLICISË: NDALNI DHUNËN, HAPNI RRUGË PËR DIALOG!

Pas pesë ditësh protestash, përplasjesh me policinë dhe një bilanci gjithnjë e më të rëndë të të lënduarve, 19 organizata të shoqërisë civile kanë dalë me një qëndrim të përbashkët, duke kërkuar ndalimin e menjëhershëm të dhunës, respektimin e të drejtave të qytetarëve dhe hapjen e një dialogu për zgjidhjen e krizës.

Deklarata e publikuar këtë të diel, më 18 tetor, përmban një mesazh të drejtpërdrejtë për protestuesit, Policinë e Shtetit dhe drejtuesit politikë: askush nuk mund ta përdorë situatën e krijuar për të justifikuar dhunën apo cenimin e të drejtave themelore.

Mes organizatave nënshkruese janë BIRN Albania, Faktoje, Civil Rights Defenders Shqipëri, Citizens.al, Partners Shqipëri, Together for Life dhe Asosacioni i Gazetarëve të Shqipërisë.

Organizatat u kërkojnë protestuesve të shmangin sulmet ndaj personave dhe shkatërrimin e pronës publike e private. Por një pjesë e rëndësishme e deklaratës i kushtohet përgjegjësisë së institucioneve shtetërore, veçanërisht mënyrës se si policia ndërhyn gjatë tubimeve.

Sipas tyre, përdorimi i forcës duhet të jetë i ligjshëm, i domosdoshëm dhe proporcional. Dhuna e individëve të veçantë nuk mund të shërbejë si arsye për ndërhyrje pa dallim ndaj qytetarëve që protestojnë paqësisht.

Në deklaratë kërkohet gjithashtu hetim i shpejtë, i pavarur dhe i paanshëm për çdo pretendim mbi përdorimin e paligjshëm të forcës, mbrojtje e posaçme për të miturit dhe respektim i të drejtave të personave të ndaluar.

Këto kërkesa marrin rëndësi të veçantë pas pamjeve të publikuara gjatë ditëve të fundit, raportimeve për persona të lënduar dhe njoftimeve për pezullimin e efektivëve të dyshuar për tejkalim kompetencash.

Megjithatë, deklarata shkon përtej marrëdhënies mes protestuesve dhe policisë. Ajo i drejtohet edhe klasës politike, së cilës i kërkon të shmangë retorikën nxitëse dhe të krijojë hapësirë për dialog.

Kjo thirrje vjen në një moment kur kërkesat e protestuesve për ndryshim politik dhe dorëheqjen e qeverisë nuk kanë prodhuar ende një rrugë të dakordësuar për zgjidhjen e ngërçit.

Qëndrimi i 19 organizatave nuk përmban një propozim konkret për marrëveshje politike dhe as mbështetje për kërkesat e njërës palë. Ai vendos në qendër detyrimin për të mbrojtur jetën, dinjitetin dhe të drejtat e çdo qytetari, pavarësisht qëndrimit të tij ndaj protestës.

Mesazhi ka edhe një domethënie tjetër: përgjegjësia për dhunën duhet të jetë individuale dhe të përcaktohet mbi prova, ndërsa e drejta për të protestuar nuk mund të humbasë për shkak të veprimeve të dhunshme të një pjese të pjesëmarrësve.

Tashmë mbetet për t’u parë nëse kjo thirrje do të pasohet nga hapa konkretë të institucioneve dhe përfaqësuesve politikë për uljen e tensioneve.

Në një situatë ku përplasjet po prodhojnë pasoja për qytetarët, policët, bizneset dhe institucionet, 19 organizatat kërkojnë që zgjidhja të kërkohet përmes përgjegjësisë ligjore, vetëpërmbajtjes dhe dialogut.