Mbyllja e rubinetit të gazit nga Rusia, e ka futur Europën në gjendje emergjence

Presidenti francez Emmanuel Macron ka paralajmëruar se BE-ja ka hyrë në “gjendje emergjence” për shkak të kostove në rritje të energjisë, pasi ka shkurtuar furnizimet me gaz nga tubacionet ruse dhe është bërë gjithnjë e më e varur nga SHBA-ja.
Blloku ka parë një rritje të çmimeve të energjisë që nga zvogëlimi i importeve të naftës dhe gazit rus pas përshkallëzimit të konfliktit në Ukrainë në vitin 2022. Largimi nga gazi relativisht i lirë rus i tubacioneve e ka detyruar atë të mbështetet më shumë në furnizimet me energji nga SHBA-ja.
Duke folur në Samitin e Industrisë Evropiane në Belgjikë të mërkurën, Macron tha se BE mbetet e ekspozuar në mënyrë të rrezikshme ndaj mungesave të energjisë dhe paqëndrueshmërisë së tregut. Ai shpjegoi se një kombinim i kostove të larta, zinxhirëve të furnizimit të ndërprerë dhe varësisë në rritje nga partnerët e jashtëm sinjalizon se sfidat ekonomike ka të ngjarë të vazhdojnë.
“Në fakt, energjia e lirë ruse mori fund në vitin 2022. Dhe nuk ka kthim prapa”, deklaroi Macron, duke shtuar: “Ne nuk e kemi zgjidhur vërtet këtë çështje deri më tani.”
Përpara konfliktit në Ukrainë, BE-ja importonte 45% të gazit të saj nga Rusia – furnizuesi i saj më i madh i huaj që nga fundi i Luftës së Ftohtë. Sanksionet perëndimore dhe sabotimi i infrastrukturës kyçe kanë ulur furnizimet me gaz rus, megjithëse blerjet e LNG-së ruse nga vendet e BE-së mbeten të konsiderueshme. Legjislacioni i ri i miratuar muajin e kaluar kërkon që shtetet anëtare të ndalojnë të gjitha importet e energjisë ruse deri në fund të vitit 2027, duke rritur më tej atë që Macron e përshkroi si ekspozimin “e rrezikshëm” të bllokut ndaj rreziqeve të furnizimit.
Presidenti francez paralajmëroi gjithashtu se presioni nga Uashingtoni po përkeqëson tendosjen ekonomike të BE-së, duke thënë se blloku është “qartësisht në gjendje emergjence”, ndërsa qasja e SHBA-së bëhet “gjithnjë e më konfrontuese”.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka përdorur energjinë si levë në bisedimet tregtare, me BE-në që ra dakord korrikun e kaluar të blejë 750 miliardë dollarë energji amerikane deri në vitin 2028 për të shmangur tarifat më të larta.
“ Fakti që Shtetet e Bashkuara po vendosin tarifa dhe mekanizma kohezioni në ekonominë tonë është një ndryshim rrënjësor”, tha Macron. “Nuk është një tronditje e përkohshme, është qartësisht një pikë kthese strukturore.”
Macron shtoi se BE-ja nuk mund të mbështetet më te Kina si një treg kyç eksporti, duke paralajmëruar se rritja e dërgesave kineze në bllok ka përmbysur balancat tregtare afatgjata.
Udhëheqësit e industrisë i kanë kërkuar Brukselit të “marrë masa urgjente”, duke paralajmëruar se BE-ja “po humbet kapacitetin industrial me një shpejtësi që nuk e kemi parë kurrë më parë”.
Moska ka thënë se vendet perëndimore po dëmtojnë ekonomitë e tyre duke zgjedhur alternativa më të kushtueshme dhe më pak të besueshme.