Mes retorikës patriotike dhe pazareve globale, po luhet drama më e madhe politike e Amerikës

Shkruar nga Gjergj Zefi

Donald Trump rikthehet çdo ditë në skenën amerikane si simboli i nacionalizmit ekonomik, i revoltës kundër elitave globale dhe i doktrinës “America First”. Por pas retorikës së ashpër, pas mitingjeve me flamuj amerikanë dhe premtimeve për rikthimin e fabrikave në tokën amerikane, po shfaqet një kontradiktë që po trondit vetë bazën ideologjike të lëvizjes MAGA: a po e tradhton Trump kauzën që vetë e krijoi?

Kjo pyetje nuk ngrihet më vetëm nga demokratët apo establishmenti liberal i Uashingtonit. Ajo po dëgjohet gjithnjë e më fort në qarqet konservatore, në mediat nacionaliste amerikane dhe mes vetë votuesve të Trump, të cilët shohin me dyshim afrimin e ri të elitave financiare amerikane me Kinën. Ironia është brutale: njeriu që ndërtoi karrierën politike mbi demonizimin e Pekinit, sot po rrethohet nga miliarderë dhe oligarkë ekonomikë që kërkojnë rikthimin e biznesit me Kinën.

Në mandatin e tij të parë, Trump u paraqit si presidenti që do të çmontonte globalizimin neoliberal. Ai shpalli luftë tregtare ndaj Kinës, vendosi tarifa të ashpra dhe akuzoi Pekinin për grabitje teknologjike, manipulim monetar dhe shkatërrim të industrisë amerikane. Për miliona amerikanë të klasës punëtore, veçanërisht në shtetet industriale të Midwest-it, Trump u kthye në figurën e hakmarrjes politike kundër elitave të Wall Street-it dhe korporatave që kishin transferuar prodhimin në Azi.

Por sot situata duket shumë më komplekse. Pas rikthimit të Trumpit në qendër të pushtetit republikan, janë pikërisht oligarkët e teknologjisë, financës dhe industrisë globale ata që po afrohen pranë tij. Në mënyrë paradoksale, shumë prej këtyre figurave kanë interesa të drejtpërdrejta në tregun kinez dhe po kërkojnë stabilizim të marrëdhënieve me Pekinin. Kina nuk shihet më prej tyre si armik ideologjik, por si domosdoshmëri ekonomike.

Këtu fillon përplasja e madhe brenda vetë universes MAGA. Baza populiste e Trumpit nuk luftoi për rikthimin e marrëveshjeve me Kinën. Nuk votoi për një kompromis me globalizimin. Nuk e ngriti Trumpin në pushtet që miliarderët amerikanë të negocionin sërish me Xi Jinping. Votuesi MAGA besonte se Trump do të ishte presidenti i shkëputjes strategjike nga Kina, presidenti që do të rikthente industrinë amerikane dhe do të ndalte varësinë ekonomike nga rivali kryesor i SHBA-së.

Por realiteti brutal i ekonomisë globale po e detyron Trumpin të përballet me kufijtë e populizmit të tij. Amerika nuk mund të ndahet lehtësisht nga Kina. Korporatat amerikane varen nga zinxhirët kinezë të prodhimit. Wall Street nuk dëshiron luftë ekonomike me Pekinin. Silicon Valley nuk mund të heqë dorë nga tregu kinez dhe nga kapitali aziatik. Edhe vetë miliarderët që sot mbështesin Trumpin e dinë se ekonomia amerikane nuk mund të mbijetojë pa një minimum stabiliteti me Kinën.

Në këtë pikë lind dyshimi i madh: a ishte MAGA një revolucion ideologjik apo thjesht një instrument negocimi për elitën amerikane? Sepse nëse Trump përfundon duke bërë pikërisht atë që akuzonte establishmentin globalist, kompromis me Kinën në emër të interesit ekonomik, atëherë e gjithë narrativa e “America First” rrezikon të shembet mbi themelet e veta.

Kina po e ndjek me inteligjencë këtë krizë të brendshme amerikane. Pekini e ka kuptuar se përçarja më e madhe e SHBA-së nuk është mes demokratëve dhe republikanëve, por mes nacionalizmit populist dhe oligarkisë ekonomike amerikane. Kjo është pika ku strategjia kineze bëhet cinike dhe afatgjatë: Kina nuk ka nevojë të mundë Amerikën ushtarakisht nëse Amerika konsumon vetveten politikisht.

Trump ndodhet sot përballë një prove historike. Nëse vazhdon retorikën anti-Kinë, rrezikon konflikt me korporatat dhe sponsorët ekonomikë që po rikthehen pranë tij. Nëse zgjedh stabilizimin me Pekinin, rrezikon të humbasë besimin e bazës MAGA që e sheh Kinën si kërcënim ekzistencial. Ai po ecën mbi një vijë shumë të hollë mes populizmit nacionalist dhe realizmit brutal të kapitalizmit global.

Në fund, pyetja nuk është vetëm nëse Trumpi po e tradhton MAGA-n. Pyetja reale është nëse MAGA ka qenë ndonjëherë më e fortë sesa interesat e elitës ekonomike amerikane. Historia e Amerikës ka treguar shpesh se presidentët populistë mund të fitojnë zgjedhjet me zemërimin e popullit, por qeverisin nën hijen e Wall Street-it dhe të interesave strategjike të korporatave.

Dhe pikërisht aty, në atë kufi mes retorikës patriotike dhe pazareve globale, po luhet sot drama më e madhe politike e Amerikës.