Mes Turqisë dhe Izraelit duhet vetëm një shkëndijë/ Analistët paralajmërojnë skenarin e gjakut

Kjo është pyetja që ngrihet pas deklaratave të presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan, i cili ka paralajmëruar se Ankara nuk do të tërhiqet nëse vendi sulmohet.

Deklarata e Erdogan nuk përbën një shpallje lufte, por toni i saj tregon se marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Tel Avivit po hyjnë në një fazë edhe më të tensionuar.

Në një analizë të publikuar më 19 gusht, Farhad Ibragimov, lektor në Universitetin RUDN dhe ekspert i marrëdhënieve ndërkombëtare, argumenton se një konflikt i drejtpërdrejtë mes Turqisë dhe Izraelit mbetet ende pak i mundshëm, por rreziku i një përshkallëzimi aksidental është real.

Sipas Ibragimov, një zhvillim i rëndësishëm është Marrëveshja e Mbrojtjes së Përbashkët të Mekës, e nënshkruar nga Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistani.

Marrëveshja parashikon bashkëpunim ushtarak, shkëmbim inteligjence, stërvitje të përbashkëta dhe koordinim në fushën e mbrojtjes. Kjo i jep Ankarasë një mbështetje të re rajonale dhe krijon një mekanizëm parandalues që mund të ndikojë në ekuilibrat e Lindjes së Mesme.

Por, sipas analizës, Erdogan nuk ka interes të nisë një luftë të gjerë me Izraelin. Një konflikt i tillë do të kishte pasoja të rënda për ekonominë turke, do të krijonte probleme me Shtetet e Bashkuara dhe do të vendoste në pikëpyetje edhe marrëdhëniet e Ankarasë me NATO-n.

Pika më e rrezikshme mbetet Siria, ku interesat turke dhe izraelite po përplasen gjithnjë e më shumë. Turqia kërkon të ruajë ndikimin e saj në Damask, ndërsa Izraeli kërkon të kufizojë kërcënimet pranë kufijve të tij.

Një sulm ndaj forcave turke, vdekja e qytetarëve turq apo një incident ushtarak në Siri mund të shkaktonte një reagim zinxhir.

Ibragimov vlerëson se skenari më realist nuk është një luftë e planifikuar mes Erdogan dhe Izraelit, por një përplasje e kufizuar që mund të dalë jashtë kontrollit.

Pra, Ankara nuk duket se po kërkon luftën, por mesazhi i Erdogan është i qartë: nëse Turqia goditet, përgjigjja nuk do të jetë më vetëm diplomatike.

Dhe pikërisht këtu qëndron rreziku: një incident i vetëm në Siri apo në Mesdheun Lindor mund të vërë në lëvizje një zinxhir përshkallëzimi, pasojat e të cilit mund të prekin të gjithë rajonin.