Alarm në SHBA: Trump po i vendos “gozhdët e fundit” botës së krijuar pas Luftës së Dytë Botërore

Analisti i “Financial Times” e cilëson politikën e Donald Trump si një kërcënim për rendin ndërkombëtar të krijuar pas Luftës së Dytë Botërore. Sipas tij, presidenti amerikan po zëvendëson aleancat me presionin, rregullat me kaosin dhe bashkëpunimin me logjikën e forcës.

Donald Trump po e çon politikën amerikane drejt një modeli që rrezikon të përmbysë rendin ndërkombëtar të ndërtuar pas Luftës së Dytë Botërore.

Ky është qëndrimi i analistit të “Financial Times”, Martin Wolf, i cili argumenton se veprimet e fundit të presidentit amerikan tregojnë një vizion të botës ku Shtetet e Bashkuara nuk shohin më aleatë, por vende që duhet të ndjekin vullnetin e Uashingtonit.

Wolf sjell si shembuj vendimin për reduktimin e stërvitjeve ushtarake me Korenë e Jugut, përplasjen tregtare me Kanadanë, presionin ekonomik ndaj Iranit dhe marrëveshjen e re të naftës me Venezuelën.

Sipas tij, këto zhvillime nuk janë raste të izoluara, por pjesë e një mënyre të re të ushtrimit të fuqisë amerikane.

“Është një botë ku SHBA-ja nuk ka aleatë, por satelitë; një botë ku SHBA-ja mund të bëjë çfarë të dojë, kur të dojë dhe ndaj kujtdo që dëshiron”, shkruan Wolf.

Ai e krahason këtë qasje me politikën amerikane të pas Luftës së Dytë Botërore, kur administratat e Trumanit dhe Marshallit ndërtuan aleanca, institucione ndërkombëtare dhe marrëdhënie ekonomike që synonin stabilitetin dhe bashkëpunimin.

Sipas Wolf, pikërisht kjo arkitekturë ndihmoi Perëndimin të përballonte Bashkimin Sovjetik dhe krijoi kushtet për dekada stabiliteti dhe zhvillimi ekonomik.

Por sot, sipas tij, kjo trashëgimi po vihet në pikëpyetje.

Një nga shembujt më shqetësues për Wolf është Koreja e Jugut. Ai kujton se Lufta Koreane shkaktoi rreth 5 milionë viktima dhe se SHBA humbi rreth 37 mijë ushtarë. Për analistin, reduktimi i mbështetjes ushtarake amerikane ndaj Seulit mund të krijojë pasiguri në një rajon ku tensionet me Korenë e Veriut mbeten të larta.

Edhe marrëdhëniet me Kanadanë janë një tjetër pikë kritike. Wolf argumenton se politika tregtare e Trumpit bazohet në idenë se suficitet tregtare janë një formë grabitjeje dhe se presioni i vazhdueshëm ndaj partnerëve nuk ka kosto.

Por rezultati, sipas tij, është pikërisht ajo që Trump duket se kërkon: kaos dhe pasiguri.

Sa i përket Iranit, Wolf shpreh skepticizëm mbi efektivitetin e politikës së re të “presionit maksimal”. Ai kujton se edhe politika e mëparshme e Trumpit ndaj Teheranit, pas tërheqjes nga marrëveshja bërthamore në vitin 2018, nuk arriti objektivat e shpallura.

Ndërsa marrëveshjen e re për naftën venezueliane, Wolf e sheh si një rikthim te logjika e kolonializmit të shekullit XIX.

Në fund, analisti i “Financial Times” ngre pyetjen nëse kjo është ende politika tradicionale amerikane e bazuar në aleanca dhe institucione ndërkombëtare.

Për Wolf, përgjigjja është jo.

Ai argumenton se Trump nuk po udhëhiqet nga një doktrinë e qartë, por nga besimi se fuqia amerikane mund të përdoret pa kufizime dhe se presioni e pasiguria mund të shërbejnë si instrumente politike.

Prandaj, Wolf e mbyll analizën me një paralajmërim të fortë: nëse pas Luftës së Dytë Botërore Amerika ishte “e pranishme në krijim”, me Trumpin bota po bëhet “e pranishme në shkatërrim”.