BE MIRATON PAKETËN E RE/ Bashkimi Evropian godet sërish Rusia me sanksione të reja

Bashkimi Evropian ra dakord të enjten të vendosë një raund të ri sanksionesh kundër Rusisë, pasi Hungaria dhe Sllovakia hoqën vetot e tyre përkatëse për shkak të një mosmarrëveshjeje të palidhur me Ukrainën që përfshinte tubacionin e naftës Druzhba, i cili tani është riparuar.

Megjithatë, pjesa qendrore e paketës së ngecur prej kohësh, një ndalim i plotë i shërbimeve detare për cisternat ruse të naftës, u la pezull në pritje të një marrëveshjeje nga G7, duke e ulur ndjeshëm ndikimin ekonomik të veprimit të fundit të bllokut.

Ndalimi synon të ndalojë kompanitë e BE-së të ofrojnë çdo lloj shërbimi, siç janë sigurimi, transporti detar ose aksesi në port, për anijet që transportojnë naftë bruto ruse. Në praktikë, ai do të zëvendësojë çmimin maksimal të G7, i cili lejonte shërbimin në kushte të caktuara.

Suedia dhe Finlanda morën rolin udhëheqës në nxitjen e ndalimit të përgjithshëm, duke argumentuar se kjo do të rriste ndjeshëm kostot e materialeve për sektorin e naftës në Rusi, do të godiste përhapjen e dokumenteve të falsifikuara dhe do t’i bënte transaksionet më të lehta për firmat evropiane.

Komisioni Evropian e mori në shqyrtim propozimin dhe e përfshiu atë në paketën e 20-të të sanksioneve, të paraqitur në fillim të shkurtit .

Por Greqia dhe Malta shpejt shprehën shqetësime. Vendet bregdetare shqetësohen se futja e ndalimit të plotë pa mbështetjen e G7 do të dëmtojë ekonomitë e tyre të brendshme, do të nxisë konkurrencën nga Kina dhe India dhe do të fuqizojë “flotën në hije” të Rusisë, anijet e rrënuara që Moska përdor për të anashkaluar kufizimet perëndimore.

Greqia ka një industri të fuqishme të pronarëve të anijeve, dhe Malta ka një sektor të fuqishëm të anijeve me flamur.

Meqenëse sanksionet kërkojnë unanimitet të 27 shteteve anëtare, ambasadorët ranë dakord për një kompromis që do të shihte Bashkimin Evropian të miratonte, në letër, ndalimin e plotë të shërbimeve detare, por, në praktikë, të priste që G7 të ecë përpara.

Megjithatë, marrëveshja e G7-ës nuk ka gjasa të materializohet së shpejti.

Pasi përjashtimi i parë skadoi në fillim të këtij muaji, Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, njoftoi se nuk do ta rinovonte më atë, vetëm për të ndryshuar kursin dy ditë më vonë dhe për të lëshuar një përjashtim të ri deri më 16 maj.

Valdis Dombrovskis, Komisioneri Europian për Ekonominë, i cili u takua me Bessentin javën e kaluar përpara se të prezantohej heqja dorë e re, tha se kthesa 180 cm nga politika ishte “e vështirë për t’u kuptuar” në kontekstin e çmimeve të larta të energjisë.

Sipas një raporti të kohëve të fundit nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA), të ardhurat e Rusisë nga nafta bruto dhe produktet e rafinuara u rritën ndjeshëm në 19 miliardë dollarë në mars, krahasuar me 9.7 miliardë dollarë në shkurt.

Injeksioni e ka ndihmuar Kremlinin të zbutë një trend stanjacioni ekonomik që la një deficit prej 60 miliardë dollarësh (51 miliardë euro) në tremujorin e parë të vitit 2026, përtej parashikimeve.

Dombrovskis beson se BE-ja nuk duhet të presë përjetësisht për G7-ën, një pikëpamje që ndahet nga shumica e shteteve anëtare. Megjithatë, Greqia dhe Malta këmbëngulin në refuzimin e tyre.