HASHIM THAÇI NUK U DËNUA PËR DJE, POR PËR NESËR/ TEZA BOMBASTIKE E BEN BLUSHIT PER TRUMPIN

Vendimi i Hagës që dënoi Hashim Thaçin me 25 vite burg ka sjellë reagime të forta politike dhe publike në Kosovë e më gjerë. Por për shkrimtarin dhe publicistin Ben Blushi, ky vendim nuk mund të lexohet vetëm përmes provave dhe procedurave të gjykimit.

Në një analizë të tij, Blushi ngre një tezë shumë më të gjerë: se dënimi i Thaçit është i lidhur me ndryshimin e rendit ndërkombëtar dhe me përplasjet politike që kanë përfshirë Perëndimin gjatë viteve të fundit.

“Hashim Thaçi nuk u dënua si vrasës, por u dënua si politikan”, shkruan Blushi, duke e vendosur gjithë analizën e tij mbi këtë ide.

Sipas tij, bota në të cilën Thaçi u arrestua në vitin 2020 nuk është më bota e sotme. Blushi përmend luftën në Ukrainë, konfliktin në Gaza, përplasjet mes SHBA-së dhe Iranit dhe dobësimin e unitetit politik brenda Perëndimit.

Në këtë këndvështrim, ai argumenton se ndryshimi i ekuilibrave ndërkombëtarë ka ndikuar edhe në mënyrën se si është parë çështja e Thaçit.

Por faktet gjyqësore janë më specifike.

Gjykata Speciale njoftoi më 16 shtator se Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi u gjetën përgjegjës penalisht për krime lufte, përfshirë ndalime arbitrare, trajtim mizor, torturë dhe vrasje. Thaçi u dënua me 25 vite burg, Veseli me 18, Selimi me 13 dhe Krasniqi me 25 vite.

Në të njëjtën kohë, trupi gjykues i shpalli të katër të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit, pasi prokuroria nuk arriti të provonte përtej dyshimit të arsyeshëm se ekzistonte një sulm i gjerë ose sistematik kundër popullsisë civile, siç kërkohej për këto akuza.

Pikërisht këtu Blushi ndërton argumentin e tij.

Ai pretendon se çështja e Thaçit nuk duhet parë vetëm si një proces penal, por edhe si një betejë mbi rolin që Gjykata e Hagës ka në rendin ndërkombëtar.

Në analizën e tij, Blushi e krahason Thaçin me figura të tjera ndërkombëtare që janë përballur ose përballen me mekanizmat e drejtësisë ndërkombëtare, duke përmendur Vladimir Putinin dhe Benjamin Netanyahun.

Ai e quan Thaçin një figurë të “sakrifikuar” në themelet e këtij rendi dhe ngre pyetjen nëse Gjykata do të dobësohej politikisht në rast se ai do të lirohej.

Kjo është teza e Blushit, jo një konstatim i Gjykatës.

Sipas autorit, arrestimi dhe dënimi i Thaçit duhet të lexohen edhe përmes zhvillimeve të mëdha politike që kanë ndodhur në botë që nga viti 2020.

Dhe Blushi e mbyll analizën me një formulë të fortë:

“Hashimi nuk u dënua për dje, por për nesër. Nuk u dënua si vrasës, por si politikan. Dhe si politikan do të lirohet.”

Megjithatë, vendimi i 16 shtatorit është një aktgjykim i shkallës së parë dhe çështja nuk ka përfunduar ende në aspektin e ankimit. Gjykata Speciale ka bërë të ditur se vendimi mund të ankimohet sipas procedurave përkatëse.

Kështu, përtej debatit juridik mbi provat dhe përgjegjësinë individuale, analiza e Ben Blushit e zhvendos pyetjen në një tjetër terren:

A u dënua Hashim Thaçi vetëm për atë që ndodhi gjatë luftës së Kosovës, apo vendimi i Hagës është edhe pasqyrë e ndryshimeve të mëdha politike që kanë përfshirë botën?

Për Blushin, përgjigjja është e qartë: Thaçi nuk është dënuar vetëm për të shkuarën, por edhe për peshën politike që mund të ketë në të ardhmen.

E PLOTE NGA BEN BLUSHI

Për fat të keq, isha i bindur se Hashim Thaçi dhe shokët e tij do të dënoheshin.

Edhe vetë Hashimi e dinte.

Kur pashë fytyrën e tij prej guri në momentin që u shpall vendimi, kuptova se dhe ai nuk kishte asnjë dyshim.

Do të dënohej siç u dënua.

Por ndërkohë që trishtimi nuk do t’i largohet më kurrë nga sytë, Hashimi e ka një ngushëllim.

Hashim Thaçi nuk u dënua si vrasës, por u dënua si politikan.

Nuk u dënua nga gjykatësit e Hagës, por nga disa njerëz që nuk ishin fare aty.

Dyshimet, faktet, provat, dëshmitarët, mbrojtja dhe raportet ndërkombëtare nuk kanë asnjë rëndësi për këta njerëz.

Ata nuk japin vendime nisur nga provat, por nisur nga interesat globale.

Që kur Hashim Thaçi është futur në burg, bota ka ndryshuar shumë.

Pothuajse nuk njihet.

Rusia ka pushtuar Ukrainën, Izraeli ka pushtuar Gazën, Amerika ka sulmuar Iranin.

Evropa është më e dobët, Rusia më e egër, Amerika më e përçarë.

Luftërat e brendshme e kanë ndarë Perëndimin më shumë se kurrë.

Liberalët janë kundër Rusisë dhe Izraelit, konservatorët janë pro.

Evropa është me gjysmën e Amerikës, kundër gjysmës tjetër.

Duket sikur rendi liberal po falimenton.

Demokracia nuk siguron më progres dhe unitet ideologjik.

Vendimi që mori Gjykata Speciale e Hagës është pasqyrë e ndarjes së thellë ndërkombëtare.

Gjysma e Evropës dhe Amerikës e donin Hashim Thaçin në burg si aleat të gjysmës tjetër.

Vrasjet e pretenduara, torturat e civilëve dhe shtëpia me gjethe nuk u provuan, sepse dënimi nuk u bazua asnjëherë mbi prova.

Për çfarë duheshin provat?

Kur Hashim Thaçi u nis në Shtëpinë e Bardhë për të takuar Trumpin në vitin 2000, liberalët nuk kishin nevojë për prova të tjera.

Nëse Hashim Thaçi ka bërë një gabim në jetën e vet, ky ishte i vetmi gabim.

Prandaj u arrestua.

Megjithatë, nuk duhet të jetë pishman.

E kush nuk do ta bënte këtë gabim?

Por ndërkohë që u nis si një hakmarrje, vendimi kundër Hashimit ndryshoi rrugës.

Ai i ngjan pak atyre rasteve kur shtrigat që të kanë marrë peng, ta shtojnë dozën e helmit duke parë lëvizjen e reve.

Sa herë Rusia avanconte në Ukrainë, Hashimit ia shtonin dënimin, sa herë Izraeli vriste në Gaza, dënimi dyfishohej, sa herë liberalët humbnin zgjedhjet, akuzat kundër Hashim Thaçit forcoheshin.

Pasi u rrëmbye nga tavolina e Donald Trumpit, Hashimi u përdor për të trembur dy armiqtë më të mëdhenj të liberalëve.

Putinin dhe Netanyahun.

Është komike të mendosh se futja e një zogu në kafaz mund të trembë tigrat dhe arinjtë e një pylli të çmendur, por gjuetarët përdorin të njëjtat mjete kundër të gjitha kafshëve.

Kafazët.

Ky krahasim cinik e bën dhe më të dhimbshëm rastin e Hashim Thaçit.

Ndërkohë që ai çliroi vendin e vet, u krahasua me dy njerëz që kanë pushtuar vende të tjera.

Sado të krahasohet me tigrat dhe arinjtë, zogu mbetet zog edhe kur ha një milingonë.

Prandaj nuk është rastësi që Haga ka nxjerrë urdhër arresti ndërkombëtar për të tre.

Hashimi do të ishte arrestuar kudo, kurse në Rusi dhe në Izrael Gjykata Ndërkombëtare nuk ka juridiksion.

Dhe pavarësisht se Gjykata Speciale e Kosovës nuk është pjesë e Gjykatës Penale Ndërkombëtare, arkitektura e Hagës është po ajo.

Parimi mbi të cilin ngrihet kjo ngrehinë juridike parashikon që trupa gjykatësish ndërkombëtarë të dënojnë kur gjykatësit vendas nuk munden.

Për këtë shkak, mandati i Hagës që arrestoi Hashim Thaçin i ndjek nga pas edhe Putinin, edhe Netanyahun, të cilët nuk shkelin dot në shumicën e vendeve të botës.

Megjithëse Trumpi ka thënë disa herë se nuk e njeh Gjykatën e Hagës, liberalët dhe demokratët perëndimorë e përdorin si armën e tyre të fundit.

Gjykata Ndërkombëtare është forca e tyre.

Liberalët i mbajnë kolonat juridike të Hagës me thonj, sepse ajo e mbron rendin liberal nga armiqtë që e kërcënojnë.

Kjo është arsyeja pse Hashim Thaçi u sakrifikua në themelet e kësaj gjykate.

Nëse Hashimi lirohej, Gjykata dobësohej.

Ky është thelbi i këtij vendimi.

Kjo është arsyeja pse Perëndimi nuk i dëgjon fare thirrjet për luftën e Kosovës.

Perëndimi ka hallin e vet.

Ai kërkon të bëjë shembuj.

Perëndimi kërkon ta përdorë Gjykatën e Hagës për t’u mbrojtur.

Prandaj isha i sigurt se Hashim Thaçi do të dënohej.

Horoskopi i luftës ishte i gjithi kundër tij.

Nëse Donald Trumpi nuk do të kishte ardhur në pushtet, Hashimi do të ishte në punë, nëse bota do të ishte në paqe, Hashimi do të ishte president, nëse qeveritë e shkundura të Evropës nuk do të ishin duke rënë, Hashim Thaçi do të ishte i lirë.

Prandaj, megjithëse është i vrarë, ai duhet të jetë i qetë.

E di që do të kishte zgjedhur të ishte dëshmor i Kosovës, por fatkeqësisht është dëshmor i rendit liberal që e çliroi Kosovën.

Si në legjendat greke, ai po flijohet nga perënditë që e ndihmuan të bëhej i pavdekshëm.

Hashimi nuk u dënua për atë që ka bërë, por për atë që mund të bëjë.

Botës nuk i duhej si president i një vendi të vogël, por si peng i një gjykate të madhe.

Prandaj duhet të jetë i qetë.

Ai nuk u dënua për dje, por për nesër.

Nuk u dënua si vrasës, por si politikan.

Dhe si politikan do të lirohet.