MILIONAT DALIN PA GARË, SI FUNKSIONON SKEMA E MBROJTJES?

Në studio u hodh pretendimi se një kompani e lidhur me furnizimet për sektorin e mbrojtjes përfiton rreth 3.1 milionë euro në muaj. Në qendër të debatit ishte mënyra se si realizohen kontratat, roli i kompanisë shtetërore KAYO dhe mundësia e furnizimeve pa procedurat e zakonshme të konkurrimit. Shifrat dhe pretendimet e ngritura kërkojnë verifikim përmes dokumenteve zyrtare.

Mënyra se si kryhen furnizimet për sektorin e mbrojtjes u vendos në qendër të një debati të fortë në studio, ku një prej panelistëve artikuloi shifrën prej 3.1 milionë eurosh në muaj si përfitim të një kompanie të lidhur me këtë sektor.

Sipas shpjegimit të dhënë gjatë emisionit, kompania shtetërore KAYO zotëron një pjesë të një strukture të përbashkët biznesi, ndërsa pjesa tjetër kontrollohet nga partnerë privatë të përmendur gjatë diskutimit.

Pikërisht këtu lind edhe pikëpyetja kryesore: si jepen kontratat dhe sa konkurrencë reale ekziston?

Panelisti pretendoi se Ministria e Mbrojtjes mund t’i drejtohet kësaj strukture për mallra apo shërbime pa kaluar në procedurën klasike të tenderimit me garë të hapur.

Për të shpjeguar rrezikun që, sipas tij, krijon ky mekanizëm, ai solli një shembull hipotetik: blerjen e automjeteve me një çmim fillestar dhe më pas furnizimin e shtetit me një vlerë shumë më të lartë.

Shembulli nuk u paraqit si një transaksion konkret i dokumentuar, por si ilustrim i mundësisë që mungesa e konkurrencës mund të krijojë hapësirë për çmime të fryra.

Debati u ashpërsua kur u ngrit argumenti se e gjithë struktura është ngritur mbi një bazë ligjore.

Njëra palë argumentoi se fakti që një mekanizëm është i parashikuar në ligj nuk përjashton automatikisht mundësinë e abuzimit me të. Nga ana tjetër, u kërkua që të bëhet një dallim i qartë mes dyshimeve politike, indicieve dhe shkeljeve të provuara me dokumente.

Në diskutim u ngritën gjithashtu pikëpyetje mbi rolin e Kontrollit të Lartë të Shtetit, mënyrën e auditimit të këtyre kontratave dhe nivelin e transparencës mbi fondet publike të përdorura për furnizimet e mbrojtjes.

Deri në këtë fazë, shifra prej 3.1 milionë eurosh në muaj, struktura e plotë e pronësisë dhe procedurat konkrete të kontraktimit nuk u shoqëruan në studio me kontrata, urdhër-pagesa apo dokumente të tjera zyrtare.

Për këtë arsye, NTV i trajton këto të dhëna si pretendime të ngritura gjatë debatit, jo si fakte të provuara.

Për të përcaktuar se çfarë ka ndodhur realisht kërkohet verifikimi i kontratave, bazës ligjore mbi të cilën janë lidhur marrëveshjet, pagesave të kryera nga buxheti i shtetit, strukturës së pronësisë dhe mekanizmave të kontrollit.

Po aq i rëndësishëm mbetet edhe qëndrimi zyrtar i Ministrisë së Mbrojtjes, kompanisë KAYO dhe subjekteve private të përmendura.

Pyetja që mbetet është e drejtpërdrejtë:

Nëse miliona euro të buxhetit mund të shpenzohen pa garë të hapur, kush kontrollon çmimin dhe kush garanton se shteti po merr ofertën më të mirë?