Hapet Hormuzi/ Trump zbut tonet me Iranin, vjen fundi i konfliktit?

Sipas një raporti të Axios, administrata e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, po negocion një draft-marrëveshje që parashikon rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, lehtësimin e disa sanksioneve ndaj Iranit dhe nisjen e negociatave për kufizimin e programit bërthamor iranian.

Sipas burimeve amerikane, marrëveshja do të përfshijë një memorandum mirëkuptimi 60-ditor, me mundësi zgjatjeje nëse të dyja palët bien dakord. Gjatë kësaj periudhe, Irani do të angazhohet të mbajë të hapur Ngushticën e Hormuzit dhe të heqë minat detare të vendosura në zonë, duke garantuar lundrim të sigurt për anijet tregtare dhe cisternat e naftës.

Në këmbim, SHBA-të pritet të heqin bllokadën ndaj porteve iraniane dhe të japin disa përjashtime nga sanksionet, duke i lejuar Teheranit të eksportojë naftë. Sipas zyrtarëve amerikanë, kjo lëvizje do të sillte lehtësim të madh për ekonominë iraniane dhe njëkohësisht do të ulte presionin mbi tregjet globale të energjisë.

Një nga kushtet kryesore të Presidentit Trump është që çdo lehtësim ekonomik të vijë vetëm pas hapave konkretë nga Irani. Administrata amerikane ka refuzuar kërkesën iraniane për lirimin e menjëhershëm të fondeve dhe heqjen e përhershme të sanksioneve, duke insistuar në formulën “lehtësim vetëm pas performancës”.

Drafti përfshin gjithashtu angazhime nga Irani për të mos zhvilluar armë bërthamore dhe për të negociuar pezullimin e programit të pasurimit të uraniumit, si dhe transferimin e rezervave të uraniumit shumë të pasuruar. Sipas raportit, Teherani ka dhënë sinjale pozitive përmes ndërmjetësve lidhur me kompromiset që është i gatshëm të bëjë në këtë drejtim.

Ndërkohë, forcat amerikane të dislokuara në rajon gjatë muajve të fundit do të mbeten në pozicionet aktuale deri në arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare dhe të verifikueshme.

Marrëveshja prek edhe konfliktin mes Izraelit dhe Hezbollahut në Liban. Sipas draftit, synohet ndalimi i përplasjeve mes palëve, ndërsa SHBA-të kanë garantuar se Izraeli do të ruajë të drejtën për të ndërhyrë nëse Hezbollahu përpiqet të riarmatoset ose të kryejë sulme.

Negociatat janë zhvilluar me ndërmjetësimin e disa vendeve arabe dhe myslimane, përfshirë Arabinë Saudite, Katarin, Egjiptin, Turqinë dhe Pakistanin. Një rol të rëndësishëm kanë luajtur edhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa burimet amerikane thonë se Presidenti Trump ka qenë personalisht i përfshirë në diskutime me liderët rajonalë.

Sipas raportit, deri në fundjavë Presidenti Trump dukej më i prirur drejt një zgjidhjeje diplomatike sesa drejt nisjes së sulmeve të reja ushtarake ndaj Iranit. Megjithatë, zyrtarët amerikanë paralajmërojnë se marrëveshja mund të dështojë nëse Irani nuk tregon seriozitet në negociatat për programin bërthamor.

Administrata amerikane beson se presioni ekonomik mbi Iranin mund ta shtyjë Teheranin drejt një marrëveshjeje më të gjerë dhe afatgjatë. Sipas këshilltarëve të Presidentit Trump, nëse Irani pranon kërkesat mbi programin bërthamor, SHBA-të janë të gatshme të rivendosin marrëdhëniet dhe të ndihmojnë ekonominë iraniane të rikuperojë potencialin e saj të plotë.