Zelenski zemëroi shqiptarët/ Vuçiçi: Ukraina t’i bashkohet nismës time me Ramën për integrimin

Vizita e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky në Beograd ka prodhuar një situatë të pazakontë politike. Përveç deklaratave të tij për Kosovën, të cilat shkaktuan reagime të forta në Prishtinë, në qendër të bisedimeve me presidentin serb Aleksandar Vuçiç ishte edhe perspektiva evropiane e Ukrainës.

Sipas gazetës gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), Vuçiç dhe Zelensky diskutuan gjatë për mundësinë e integrimit të Ukrainës në Bashkimin Evropian, ndërsa presidenti serb i paraqiti homologut ukrainas një ide që ai e ka promovuar së bashku me kryeministrin shqiptar Edi Rama.

Bëhet fjalë për një model të ndërmjetëm integrimi, përmes të cilit vendet kandidate të përgatitura do të mund të afroheshin më shpejt me BE-në, duke u integruar në tregun e vetëm evropian dhe në zonën Schengen, pa pritur domosdoshmërisht anëtarësimin e plotë.

Në një artikull të përbashkët të botuar në FAZ, Vuçiçi dhe Rama kanë argumentuar se vendet kandidate që plotësojnë kushtet duhet të kenë mundësi të përfitojnë më herët nga strukturat evropiane.Sipas kësaj ideje, integrimi nuk duhet të shihet vetëm si një proces që përfundon me anëtarësimin e plotë në BE.

Përkundrazi, vendet e Ballkanit Perëndimor dhe kandidatë të tjerë, përfshirë Ukrainën dhe Moldavinë, mund të integrohen gradualisht në tregun e përbashkët dhe në mekanizma të tjerë të Bashkimit Evropian.

Kjo do të krijonte një lloj “zone të ndërmjetme” integrimi, ku vendet kandidate do të kishin përfitime konkrete shumë përpara se të bëheshin anëtare të plota.

Vuçiçi skeptik për anëtarësimin e shpejtë të Ukrainës

Megjithëse Vuçiçi e kupton dëshirën e Ukrainës për t’u afruar me BE-në, ai nuk beson se anëtarësimi i plotë i Ukrainës do të jetë një proces i shpejtë.

Sipas FAZ, presidenti serb i ka shpjeguar Zelenskyt se ai është skeptik për mundësinë që të gjitha vendet anëtare të BE-së të bien dakord për pranimin e anëtarëve të rinj.Vuçiç ka paralajmëruar se gjithmonë mund të ketë një shtet anëtar që kundërshton zgjerimin ose vendos kushte të reja.

Për këtë arsye, sipas tij, modeli i propozuar së bashku me Edi Ramën mund të jetë një alternativë më realiste.Ukraina nuk do të duhej të priste pafundësisht për anëtarësimin e plotë, por mund të hynte gradualisht në tregun evropian dhe në zonën Schengen.

Presidenti ukrainas, nga ana tjetër, nuk u shfaq i gatshëm të heqë dorë nga objektivi i anëtarësimit të plotë.Zelensky e pranoi skepticizmin e Vuçiç, por theksoi se Ukraina nuk ka kohë për të pritur.

Për Kievin, anëtarësimi në BE është pjesë e vizionit strategjik për të ardhmen e vendit dhe lidhet drejtpërdrejt me luftën që Ukraina po zhvillon kundër Rusisë.Zelensky argumentoi se skeptikët kishin parashikuar edhe më herët se Ukraina nuk do të arrinte të merrte statusin kandidat për në BE, por kjo ndodhi.

Prandaj, sipas tij, edhe objektivi i anëtarësimit të plotë mund të realizohet.Përtej çështjes së integrimit evropian, vizita e Zelenskyt në Beograd shkaktoi reagime të forta në Kosovë.

Presidenti ukrainas rikonfirmoi se Ukraina nuk e ka ndryshuar qëndrimin e saj për pavarësinë e Kosovës.Gjatë vizitës në Beograd, Zelensky u pyet nëse Serbia mund të vazhdonte të llogariste në mbështetjen e Ukrainës për mosnjohjen e Kosovës.

Përgjigjja e presidentit ukrainas ishte se politika e Kievit nuk kishte ndryshuar dhe se Ukraina mbështet parimet e integritetit territorial dhe të së drejtës ndërkombëtare.

Kjo deklaratë shkaktoi reagime në Prishtinë, sidomos për shkak të mbështetjes që Kosova i ka dhënë Ukrainës që prej fillimit të pushtimit të plotë rus.

Rama: Integrimi evropian, një alternativë për vendet kandidate
Në këtë kontekst, ideja e Vuçiçit dhe Ramës merr një rëndësi të veçantë.

Dy liderët e Ballkanit Perëndimor kanë argumentuar se BE-ja duhet të krijojë një mekanizëm që t’u japë vendeve kandidate përfitime konkrete edhe para anëtarësimit të plotë.

Për Shqipërinë dhe Serbinë, të cilat prej vitesh janë pjesë e procesit të zgjerimit, një mekanizëm i tillë do të nënkuptonte një afrim më të shpejtë me ekonominë evropiane.

Por propozimi mund të jetë relevant edhe për Ukrainën.

Në vend që Kievi të presë një marrëveshje unanime për anëtarësimin e plotë, Ukraina do të mund të përfitonte më herët nga tregu i vetëm evropian dhe nga lëvizja e lirë.

Kjo është pikërisht arsyeja pse Vuçiç ia ka paraqitur Zelenskyt modelin e propozuar së bashku me Edi Ramën.

Vuçiçi dhe Rama kërkojnë që vendet kandidate të mos presin pafundësisht për një vendim të BE-së. Zelensky, ndërkohë, kërkon që Ukraina të bëhet anëtare e plotë. Por pas deklaratës së tij për Kosovën, mbështetja që Prishtina i ka dhënë Ukrainës prej fillimit të luftës po vihet për herë të parë hapur në pikëpyetje.