MARRËVESHJA QË NDRYSHON EKUILIBRAT NË ARKTIK/ TRUMP ZGJERON PRANINË AMERIKANE

Pas muajsh tensionesh për të ardhmen e Groenlandës, Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe qeveria e territorit autonom kanë arritur një marrëveshje për sigurinë e ishullit strategjik në Arktik.

Marrëveshja pritet të nënshkruhet javën e ardhshme, gjatë Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, dhe më pas do t’i nënshtrohet procedurave parlamentare.

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se marrëveshja i jep Shteteve të Bashkuara rol të rëndësishëm në çështjet e sigurisë së Groenlandës dhe mundësi për zgjerimin e pranisë ushtarake amerikane në ishull.

Nga Kopenhaga, kryeministrja Mette Frederiksen e cilësoi marrëveshjen “të mirë për NATO-n dhe Evropën”, ndërsa kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, tha se ajo forcon sigurinë e territorit autonom.

Sipas palëve, marrëveshja njeh sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës, si dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje.

Një prej pikave kryesore të marrëveshjes lidhet me forcimin e pranisë ushtarake amerikane. Shtetet e Bashkuara kanë tashmë bazën hapësinore Pituffik në Groenlandë, e cila përdoret për monitorimin e aktiviteteve hapësinore dhe sistemet e paralajmërimit ndaj raketave.

Pozicioni gjeografik i Groenlandës e bën ishullin veçanërisht të rëndësishëm për sigurinë e Amerikës së Veriut dhe Evropës, ndërsa rritja e aktivitetit në Arktik ka shtuar rëndësinë strategjike të territorit.

Marrëveshja vjen pas disa muajsh tensionesh, pasi presidenti Donald Trump kishte kërkuar marrjen e Groenlandës nga Shtetet e Bashkuara dhe kishte lënë të hapur edhe mundësinë e përdorimit të forcës.

Qëndrimet amerikane kishin shkaktuar kundërshtime në Danimarkë, Groenlandë dhe në mesin e aleatëve evropianë. Tashmë, palët kanë gjetur një formulë të përbashkët: Groenlanda mbetet pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, ndërsa Shtetet e Bashkuara forcojnë rolin e tyre në sigurinë e ishullit dhe të Arktikut. Marrëveshja pritet të formalizohet kete javë.