SHQIPËRIA NË FAZËN E FUNDIT?/ BE përcakton hapat vendimtarë

Komisioni Evropian po përgatit një plan të ri veprimi për Shqipërinë, ku pritet të përfshihet edhe objektivi për përfundimin e negociatave të anëtarësimit deri në fund të vitit 2027.

Sipas zyrtarëve të BE-së të cituar nga Euronews, dokumenti pritet të përcaktojë edhe një listë me rezultatet dhe reformat kryesore që Tirana duhet të përmbushë për të mbyllur kapitujt e mbetur të negociatave.

Fundi i vitit 2027 është prej kohësh objektivi i deklaruar nga qeveria shqiptare për përfundimin e negociatave. Kryeministri Edi Rama dhe zyrtarë të tjerë të lartë shqiptarë e kanë përmendur këtë afat si një plan të dakordësuar me Komisionin Evropian.

Megjithatë, deri tani Komisioni ka shmangur përcaktimin e datave konkrete për anëtarësimin, duke theksuar se procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian bazohet në meritë dhe në përmbushjen e kushteve.

Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, deklaroi në korrik se zgjerimi nuk funksionon mbi bazën e datave, por shtoi se sa më shumë një vend kandidat i afrohet përfundimit të procesit teknik, aq më e qartë bëhet mundësia për të përcaktuar edhe një horizont kohor.

Një zhvillim i ri pritet pas njoftimit të presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila në fjalimin e saj për Gjendjen e Unionit njoftoi përgatitjen e “udhërrëfyesve” për vendet kandidate që kanë bërë përparim të konsiderueshëm. Në këtë grup përfshihet edhe Ballkani Perëndimor.

Udhërrëfyesit pritet të përfshihen në paketën vjetore të zgjerimit të Komisionit Evropian, që pritet të publikohet në fund të tetorit. Dokumenti do të përmbajë vlerësime dhe rekomandime për secilin vend kandidat, si dhe hapat që duhet të ndërmerren në vijim.

Për Shqipërinë, Komisioni po përgatit gjithashtu një vlerësim përfundimtar të standardeve, veçanërisht në fushat e drejtësisë dhe sundimit të ligjit, të cilat konsiderohen pjesë themelore të procesit të anëtarësimit.

Në planin e ri pritet të përcaktohen në mënyrë konkrete reformat dhe masat që Shqipëria duhet të përmbushë për të mbyllur boshllëqet e mbetura. Një qasje e ngjashme është përdorur më parë me Malin e Zi, ku Komisioni përcaktoi rezultate konkrete që duhej të arriheshin për përfundimin e procesit.

Sipas një zyrtari të BE-së të cituar nga Euronews, Komisioni vlerëson se kjo qasje ka funksionuar me Malin e Zi dhe synon ta përdorë edhe në rastin e Shqipërisë.

Nëse plani miratohet në këtë formë, viti 2027 do të marrë një referencë më të qartë në dokumentet e procesit të zgjerimit. Megjithatë, përfundimi i negociatave dhe më pas anëtarësimi do të vijojnë të varen nga përmbushja e kushteve dhe procedurave të Bashkimit Evropian.