ARRESTIMI QE PO TRONDIT ELBASANIN/ 400 MIJE LEKE JANE VETEM LUGA E PARE E NJE ZULLUMI TE MADH

Arrestimi i administratorit të “ECO-ELB”, Leli Kaja, nga SPAK nuk duket si një episod i shkëputur nga historia e gjatë e hetimeve mbi menaxhimin e mbetjeve në qarkun e Elbasanit.

Në pamje të parë, bëhet fjalë për një akuzë konkrete: sipas SPAK, Kaja dyshohet se ka kërkuar dhe marrë 400 mijë lekë në këmbim të moskryerjes së detyrave që i ngarkonte ligji si administrator i kompanisë. Shuma, sipas njoftimit zyrtar, iu gjet gjatë kontrollit personal dhe arrestimi u krye në flagrancë, pas përdorimit të metodave speciale të hetimit dhe veprimeve të simuluara.

Por ajo që e bën më të rëndësishëm këtë arrestim është konteksti ku ai vendoset.

Hetimi për “ECO-ELB” nuk nisi dje. Sipas të dhënave të bëra publike, dosja është regjistruar që në vitin 2024 dhe ka prekur marrëdhëniet institucionale dhe financiare të kompanisë me tetë bashki të qarkut të Elbasanit.

Janë marrë në pyetje më shumë se 40 persona dhe hetimet janë shtrirë edhe te drejtues të pushtetit vendor. Në qendër është një pyetje shumë më e madhe se ajo e një pagese të vetme:

A janë paguar nga bashkitë shërbime që janë kryer realisht dhe në përputhje me kontratat?

Kjo është pika ku një rast individual mund të marrë përmasa sistemike.

Sipas materialeve të bëra publike gjatë hetimit, janë verifikuar qindra pagesa të kryera nga bashkitë për depozitimin, trajtimin dhe menaxhimin e mbetjeve. Hetuesit kanë ngritur dyshime për raste kur shërbimet mund të jenë realizuar vetëm pjesërisht, për periudha më të shkurtra se ato të parashikuara në kontrata, ose mund të mos jenë realizuar fare, pavarësisht pagesave.

Nëse këto dyshime do të provohen nga hetimi dhe më pas nga gjykata, atëherë çështja nuk do të ishte thjesht historia e një zyrtari të dyshuar për marrjen e një shume parash.

Do të shtrohej çështja se si është administruar një zinxhir i tërë kontratash publike, pagesash dhe kontrollesh institucionale.

Dhe pikërisht këtu qëndron pesha e dosjes “ECO-ELB”.

400 mijë lekët janë episodi konkret i djeshëm. Qindra pagesat janë pyetja e madhe e hetimit.

SPAK e ka kufizuar njoftimin e sotëm te dyshimi për korrupsion pasiv dhe te rrethanat e arrestimit. Por historia e hetimit tregon se autoritetet kanë kohë që po shqyrtojnë një panoramë më të gjerë të menaxhimit të mbetjeve në qark.

Arrestimi i administratorit, për rrjedhojë, mund të shihet si një zhvillim i ri brenda një dosjeje që ende nuk ka përfunduar.

Tashmë pyetja është nëse ky arrestim do të mbetet një çështje individuale, apo nëse hetimet do të shtrihen më tej mbi mënyrën se si janë lidhur kontratat, si janë faturuar shërbimet, kush i ka certifikuar ato dhe nëse pagesat publike kanë pasur përballë shërbime reale.

Në një dosje ku përmenden tetë bashki, qindra pagesa dhe dhjetëra persona të marrë në pyetje, përgjigjja e këtyre pyetjeve mund të jetë më e rëndësishme se vetë shuma e gjetur sot.

Për momentin, megjithatë, duhet bërë një dallim i qartë: Leli Kaja është i dyshuar dhe arrestimi nuk përbën provë përfundimtare fajësie. Përgjegjësitë individuale dhe çdo përgjegjësi tjetër institucionale duhet të përcaktohen nga hetimi dhe gjykata.

Por një gjë është e sigurt nga ajo që është bërë publike deri tani: dosja “ECO-ELB” nuk po mbyllet me 400 mijë lekët. Përkundrazi, arrestimi i djeshëm mund të jetë një tjetër kapitull i një hetimi që po kërkon të zbardhë se ku kanë përfunduar paratë e menaxhimit të mbetjeve dhe çfarë shërbimesh janë ofruar realisht në këmbim të tyre.