Nga akuzat e rënda te liria/ Çfarë ndodhi me dosjen e SPAK për Kristi Bixhekun?

Hyri në dosjen e SPAK me akuza për grup të strukturuar kriminal, eksploziv, armë dhe sigurim të kushteve për kryerjen e një vrasjeje.

Prokuroria kërkoi 8 vite burg.

Sot, Kristi Bixheku del nga qelia.

Por lajmi nuk është vetëm lirimi i tij.

Historia më e madhe është ajo që ndodhi mes këtyre dy pikave: çfarë akuzoi SPAK, çfarë arriti të provojë para gjykatës dhe çfarë mbeti në fund nga një dosje që nisi me akuza tepër të rënda.

Pyetja është e pashmangshme:

A kishim përballë një dosje të fortë kriminale, apo akuza që në sallën e gjyqit rezultuan shumë më të rënda sesa provat që i mbështesnin?

Kristi Bixheku u bë pjesë e dosjes së grupit që SPAK ia atribuon Laert Haxhiut.

Ai u ekstradua nga Holanda në mars të vitit 2025, pasi ndaj tij ishte caktuar masa “arrest në burg”.

Akuzat ishin serioze.

Në dosje përfshiheshin dy episode me eksploziv ndaj pronës së Bujar Turkut në Lushnjë, si edhe një episod që lidhej me sigurimin e kushteve dhe mjeteve për vrasjen e Genci Hidës.

SPAK e dërgoi Bixhekun për gjykim edhe për “Grup të strukturuar kriminal”, kryerjen e veprave penale nga grupi kriminal dhe armëmbajtje pa leje.

Pra nuk bëhej fjalë për një procedim periferik.

Akuza e vendoste Bixhekun brenda një strukture kriminale dhe e lidhte me episode që potencialisht mund të sillnin shumë vite burg.

Por më 9 qershor 2026 ndodhi kthesa.

Gjykata e Posaçme nuk pranoi një pjesë të rëndësishme të tezës së prokurorisë.

Kristi Bixheku u shpall i pafajshëm për akuzën e pjesëmarrjes në grup të strukturuar kriminal.

U shpall i pafajshëm edhe për armëmbajtjen pa leje.

Nuk u provua gjithashtu akuza që e lidhte atë me sigurimin e kushteve dhe mjeteve për vrasjen e Genci Hidës.

Edhe në episodin e eksplozivit, pozita e tij juridike ndryshoi ndjeshëm.

Gjykata ndryshoi kualifikimin juridik të faktit dhe në vend të akuzës së ngritur fillimisht nga SPAK, e shpalli fajtor për veprën më të lehtë penale “Përkrahja e autorit të krimit”.

Dënimi fillestar: 3 vjet e 6 muaj burg.

Me gjykim të shkurtuar: 2 vjet e 4 muaj.

Dhe këtu shfaqet hendeku që kërkon shpjegim.

SPAK kishte kërkuar 8 vite burg për Kristi Bixhekun, ose 6 vite pas përfitimit nga gjykimi i shkurtuar.

Gjykata përfundoi në 2 vite e 4 muaj.

Por diferenca nuk është thjesht numerike.

Nuk kemi vetëm një prokuror që kërkoi 8 dhe një gjykatë që dha më pak.

Problemi që ngre vendimi është më thelbësor: disa prej akuzave që e ngrinin çështjen në nivelin e krimit të organizuar nuk u provuan nga akuza në shkallën e parë.

Dhe pikërisht këtu duhet të ndalet analiza.

Nëse një person dërgohet për gjykim si pjesëtar i një grupi të strukturuar kriminal, akuzohet për armë dhe për përgatitje vrasjeje, por në fund shpallet i pafajshëm për këto akuza, atëherë institucionet kanë detyrimin të përballen me një pyetje:

Çfarë nuk funksionoi?

Ishin provat të pamjaftueshme?

Ishin dëshmitë të dobëta?

Ishte interpretimi i prokurorëve më i gjerë se ajo që materialet e dosjes mund të provonin?

Apo gjykata bëri një vlerësim juridik krejtësisht të ndryshëm të të njëjtave prova?

Këto janë pyetjet që duhet të marrin përgjigje nga vendimi i arsyetuar dhe nga procesi në Apel.

Të thuash sot kategorikisht se “SPAK dështoi” do të ishte një përfundim para kohe, sepse procesi gjyqësor nuk ka marrë ende formë të prerë.

Por po aq e gabuar do të ishte të fshihej një fakt: në shkallën e parë ekziston një diferencë e madhe ndërmjet tezës penale të prokurorisë dhe rezultatit që prodhoi gjykimi.

Dhe tani historia merr një tjetër kthesë.

Sipas vendimit të raportuar të Gjykatës së Posaçme të Apelit, periudha e qëndrimit të Bixhekut në paraburgim, duke përfshirë edhe kohën e ndalimit në Holandë përpara ekstradimit, është përllogaritur në ekzekutimin e dënimit.

Në llogaritjen e paraburgimit aplikohet edhe koeficienti ligjor sipas të cilit një ditë paraburgim llogaritet si një ditë e gjysmë burgim.

Rezultati?

Dënimi prej 2 vjetësh e 4 muajsh konsiderohet i konsumuar dhe Bixheku del nga qelia, ndërkohë që beteja gjyqësore për vetë çështjen vijon.

Pra historia mbyll një rreth pothuajse paradoksal.

Nga ekstradimi ndërkombëtar.

Te akuza për grup të strukturuar kriminal.

Nga dyshimet për eksploziv dhe përgatitje vrasjeje.

Te kërkesa e SPAK për 8 vite burg.

Pastaj pafajësi për disa prej akuzave më të rënda.

Rikualifikim i veprës penale.

Dënim 2 vjet e 4 muaj.

Dhe më në fund: liria.

Por kjo çështje nuk duhet lexuar si histori triumfi e një të pandehuri dhe as automatikisht si histori dështimi e SPAK.

Duhet lexuar si test për cilësinë e hetimit dhe të akuzës.

Sepse për një prokurori nuk mjafton të ngrejë akuza të rënda.

Ato duhet të mbijetojnë në gjykatë.

Dhe pikërisht këtu qëndron pyetja që NTV ngre pas lirimit të Kristi Bixhekut:

Nëse Apeli do të konfirmojë se akuzat kryesore ndaj tij nuk qëndrojnë, kush do të shpjegojë se si një dosje që e paraqiti si pjesëtar të një grupi kriminal dhe të përfshirë në përgatitje vrasjeje përfundoi me vetëm një dënim për “Përkrahje të autorit të krimit”?

Sepse mes një akuze të fortë dhe një hetimi të fortë ka një ndryshim të madh.

Akuza shkruhet në dosje.

Hetimi provohet në gjykatë.