SHBA-Iran, përshkallëzohet konflikti: Goditen cisterna iraniane, Teherani sulmon bazën amerikane

Përplasjet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar sërish, me dy palët që kanë ndërmarrë sulme të reja ndaj objektivave të njëra-tjetrës.

Forcat amerikane kanë goditur pesë cisterna të lidhura me Iranin, duke fundosur njërën prej tyre, ndërsa Teherani është përgjigjur me një sulm raketor ndaj një baze amerikane në Jordani.

Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), katër prej anijeve u goditën në Gjirin e Omanit, ndërsa një tjetër u sulmua pranë ishullit Kharg, zonë kyçe për eksportet e naftës iraniane.

Autoritetet amerikane deklarojnë se anijet ishin të përfshira në një rrjet të fshehtë transporti dhe financimi, i cili gjeneron miliarda dollarë për Gardën Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) dhe grupet aleate të Teheranit në rajon.

Një prej cisternave, M/T Riesco, u fundos në Gjirin e Omanit.

Në kundërpërgjigje të sulmeve amerikane, Irani ka lëshuar 20 raketa drejt një baze amerikane në Jordani.

Sipas autoriteteve jordaneze, 18 prej raketave u interceptuan, ndërsa dy të tjera ranë në zona të pabanuara. Nuk raportohet për viktima nga sulmi.

Teherani pretendoi më pas se kishte goditur dy anije amerikane, tetë cisterna dhe dhjetë anije të tjera, të cilat, sipas autoriteteve iraniane, nuk iu bindën paralajmërimeve për lundrimin në ngushticën e Hormuzit.

Përplasjet e fundit pasojnë një tentativë iraniane për të goditur me raketa balistike një anije luftarake amerikane. CENTCOM deklaroi se anija arriti t’i shmangej sulmit dhe se nuk pati viktima në radhët e forcave amerikane.

Një prej objektivave të operacionit amerikan ishte zona pranë ishullit Kharg, ku ndodhet terminali kryesor i eksportit të naftës së Iranit.

Sipas raportimeve, rreth 90% e naftës bruto iraniane eksportohet përmes këtij terminali. Çdo dëmtim serioz i infrastrukturës së Kharg-ut ose ndërprerje e transportit në Gjirin e Omanit dhe Gjirin Persik mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Tensionet kanë dhënë efekt edhe në çmimet e naftës. Brent është rritur me rreth 1.5%, duke arritur në 99.35 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane është rritur me 1.3%, në 94.23 dollarë për fuçi.

Përshkallëzimi është shtrirë edhe në Arabinë Saudite. Rebelët Houthi, të mbështetur nga Irani, kanë kryer sulme me dronë dhe raketa ndaj disa objekteve energjetike dhe infrastrukturës civile.

Autoritetet saudite raportuan 73 persona të plagosur. Sulmet shkaktuan gjithashtu zjarre në disa instalacione energjetike dhe ndërprerje të përkohshme të operacioneve në disa prej tyre.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, paralajmëroi se përgjigjja e Washingtonit ndaj sulmeve iraniane do të vijojë.

“Për çdo herë që ata përpiqen të godasin anijet tona luftarake, do të humbasin cisterna”, deklaroi Rubio.

Ndërkohë, Irani pretendoi se kishte kapur një nëndetëse amerikane pa ekuipazh në ngushticën e Hormuzit. CENTCOM e mohoi këtë pretendim, duke sqaruar se bëhej fjalë për një dron nënujor amerikan që kishte pësuar defekt më shumë se një ditë më parë dhe po përdorej për monitorimin e ujërave të rajonit.

Përshkallëzimi i konfliktit po rrit shqetësimet për sigurinë e transportit detar dhe furnizimin global me energji.

Vëmendja kryesore është përqendruar te ngushtica e Hormuzit, një prej korridoreve më strategjike të transportit të naftës në botë. Një përshkallëzim i mëtejshëm i luftimeve ose pengimi