Bota
TRUMP NUK E SHPETON DOT/ IZRAELI PERMBYT HISTORINE, NETANYAHU NE KURTHIN E PROBLEMEVE LIGJORE
Eksperti i sigurisë Ilir Kulla ka paralajmëruar një ndryshim të rëndësishëm në skenën politike izraelite, duke parashikuar se ish-komandanti i ushtrisë, Gadi Eisenkot, do të marrë drejtimin e qeverisë së re dhe do t’i japë fund periudhës së gjatë të Benjamin Netanyahut në pushtet.
Kulla analizoi zhvillimet pas zgjedhjeve parlamentare dhe negociatat për krijimin e kabinetit të ri, duke vlerësuar se rezultati zgjedhor ka krijuar kushtet për një përmbysje politike në Izrael.
Sipas ekspertit, Eisenkot ka një avantazh të rëndësishëm në opinionin publik, jo vetëm për shkak të karrierës së tij ushtarake dhe drejtimit të forcave të armatosura, por edhe për shkak të tragjedisë personale që përjetoi gjatë luftës në Gaza, ku humbi të birin. Këto rrethana, sipas Kullës, i kanë dhënë atij një kapital të konsiderueshëm besueshmërie në shoqërinë izraelite.
Kulla e interpretoi rezultatin e zgjedhjeve si një votë kundër Netanyahut, duke vënë në dukje edhe rritjen e pjesëmarrjes së qytetarëve arabo-izraelitë. Në analizën e tij, një faktor tjetër që dobësoi pozitat e kryeministrit në detyrë ishte rezultati i zgjedhjeve në Shtetet e Bashkuara, i cili nuk i dha atij mbështetjen politike që kishte shpresuar nga administrata e Donald Trumpit.
Sipas ekspertit, largimi i Netanyahut do të kishte rëndësi përtej politikës së brendshme izraelite. Ai do të mundësonte rikthimin e besueshmërisë ndërkombëtare të Izraelit, në një kohë kur kryeministri aktual përballet me procese gjyqësore për korrupsion në vend dhe me një urdhërarrest të Gjykatës Penale Ndërkombëtare.
Por ndryshimi i qeverisë, sipas Kullës, nuk është thjesht një çështje zëvendësimi të Netanyahut. Ai e sheh atë si kusht për rihapjen e dialogut me botën arabe dhe rifillimin e Marrëveshjeve të Abrahamit, procesi diplomatik i ndërmjetësuar gjatë mandatit të parë të Donald Trumpit për normalizimin e marrëdhënieve mes Izraelit dhe disa vendeve arabe.
Eksperti kujtoi se sulmi i Hamasit më 7 tetor 2023 dhe lufta që pasoi i dhanë një goditje të rëndë këtij procesi, duke e zhvendosur çështjen palestineze në qendër të zhvillimeve ndërkombëtare. Sipas tij, çdo përpjekje për të rikthyer normalizimin e marrëdhënieve mes Izraelit dhe vendeve arabe duhet të nisë nga një qasje e re politike.
Kulla identifikoi tri kushte kryesore për arritjen e një marrëveshjeje të qëndrueshme rajonale: largimin e Benjamin Netanyahut nga pushteti, hartimin e një udhërrëfyesi konkret për krijimin e shtetit palestinez dhe ndërtimin e një sistemi më të fortë sigurie për vendet arabe.
Sipas tij, Arabia Saudite, Katari dhe shtetet e tjera të rajonit nuk mund të ecin drejt normalizimit të marrëdhënieve me Izraelin pa pasur një perspektivë të qartë për zgjidhjen e çështjes palestineze.
Një tjetër element që, sipas Kullës, ka ndryshuar llogaritë strategjike të vendeve arabe është konflikti me Iranin. Ai argumentoi se sulmet iraniane kanë nxjerrë në pah dobësitë e mekanizmave aktualë të mbrojtjes dhe kanë shtuar nevojën për garanci të reja sigurie, përfshirë edhe një mburojë të përbashkët strategjike në rajon.
Në këtë kontekst, Kulla e sheh krijimin e një qeverie të re në Izrael si një mundësi për të ndërtuar një konfigurim të ri politik, diplomatik dhe të sigurisë, që shtrihet nga Mesdheu deri në Oqeanin Indian.
Ai u ndal edhe te pasojat politike të luftës brenda kampit palestinez, duke argumentuar se konflikti ka forcuar njëkohësisht Hamasin dhe Netanyahun, ndërsa ka thelluar përplasjet e brendshme për të ardhmen politike të palestinezëve.
Sipas tij, Hamasi përbën gjithashtu një kërcënim për ekuilibrat politikë të udhëheqjeve arabe, ndërsa dalja nga kriza kërkon një qeveri të re në Izrael, e cila mund të sigurojë mbështetjen parlamentare edhe të partive arabe.
Në përfundim të analizës, eksperti shprehu bindjen se negociatat për formimin e qeverisë nuk do të zgjasin shumë dhe se Gadi Eisenkot do të jetë kryeministri i ardhshëm i Izraelit.
“Mendoj që shumë shpejt do të kemi qeveri në Izrael. Eisenkoti do të jetë kryeministri i ardhshëm”, deklaroi Ilir Kulla, duke parashikuar një kapitull të ri për politikën izraelite dhe marrëdhëniet e saj me botën arabe.