Divorci që askush nuk e priste/ Donald Trump nuk pranon të hap front të ri lufte për sauditët

Dy sulme në vetëm 48 orë kanë tronditur sigurinë energjetike të Arabisë Saudite dhe kanë nxjerrë në pah një dobësi që Riadi prej dekadash është përpjekur ta fshehë.

Kështu shkruan Federico Rampini, në një analizë për Corriere della Sera, ku ngre një pyetje të drejtpërdrejtë: a mund të vazhdojë Arabia Saudite të mbështetet pa kushte te Amerika e Donald Trumpit?

Sipas Rampinit, dronët e nisur nga Iraku dhe të lidhur me milici pro-iraniane goditën disa stacione pompimi të rrjetit saudit të transportit të naftës, ndërsa në të njëjtën kohë rebelët Huthi të Jemenit zgjeruan kontrollin e tyre pranë Bab el-Mandebit, duke kërcënuar një tjetër arterie jetike për eksportet saudite.

Për autorin, kombinimi i dy goditjeve është veçanërisht i rrezikshëm për Riadin.

Arabia Saudite, e cila kishte investuar për të shmangur varësinë nga Ngushtica e Hormuzit, tashmë përballet me një realitet të ri: edhe rrugët alternative të eksportit mund të shndërrohen në objektiv të luftës rajonale.

Trump i thotë “jo” Riadit

Në këtë situatë, sipas Rampinit, vijnë edhe telefonatat mes princit të kurorës Mohammed bin Salman dhe presidentit amerikan Donald Trump.

MBS, shkruan autori, kërkoi ndërhyrje ajrore të drejtpërdrejtë amerikane kundër pozicioneve të Huthive.

Por përgjigjja e Trumpit ishte negative.

Shtëpia e Bardhë ofroi inteligjencë, koordinim dhe mbështetje operative, ndërsa dërgoi edhe komandantin e CENTCOM-it, admiralin Brad Cooper, në Arabinë Saudite. Por Trump nuk pranoi të hapte një front të ri ushtarak në Jemen.

Dhe pikërisht këtu, sipas Rampinit, nis dilema strategjike e Riadit.

Amerika është ende aleati kryesor i sigurisë së Arabisë Saudite, por nuk është më e gatshme të luftojë çdo betejë në emër të aleatëve të saj rajonalë.

Tre arsyet e Trumpit

Rampini identifikon tre arsye kryesore.

E para është ushtarake. Shtetet e Bashkuara janë tashmë të përfshira në një përplasje të gjatë me Iranin dhe një front i ri në Jemen do të shpërndante edhe më tej avionët, anijet, sistemet e mbikëqyrjes dhe burimet amerikane.

E dyta është politike.

Me zgjedhjet e mesit të mandatit gjithnjë e më pranë dhe me rritjen e çmimeve të karburanteve, Trump nuk ka interes të hapë një tjetër vatër konflikti që mund të prodhojë një krizë të re energjetike.

Arsyeja e tretë, sipas autorit të Corriere della Sera, është më e thellë: Washingtoni po bëhet gjithnjë e më i kujdesshëm për të mos u përfshirë drejtpërdrejt në luftërat që zhvillohen përmes aleatëve dhe milicive rajonale.

A po çahet boshti Riad–Washington?

Ky është, sipas Rampinit, paradoksi më i madh.

Duke refuzuar të ndërhyjë drejtpërdrejt në Jemen, Trump mund të prodhojë pikërisht atë që Washingtoni dëshiron të shmangë: një Arabinë Saudite që kërkon alternativa të reja sigurie.

Nëse Riadi ndihet i braktisur, shkruan Rampini, ai mund të afrohet më shumë me Teheranin ose të kërkojë një riorganizim të ri të aleancave në Lindjen e Mesme.

Edhe pse marrëveshjet rajonale të Arabisë Saudite me Turqinë dhe Pakistanin synojnë të krijojnë një mekanizëm të ri sigurie, kriza e fundit tregoi se numri i parë që Mohammed bin Salman telefonoi ishte ai i Shtëpisë së Bardhë.

Kjo tregon se lidhja me Washingtonin mbetet jetike.

Por njëkohësisht, sipas Rampinit, besueshmëria e kësaj lidhjeje ka hyrë në një fazë të re pasigurie.

“Nuk është divorc”

Në përfundim, Federico Rampini nuk flet për një prishje të aleancës amerikano-saudite.

Por ai paralajmëron për një ndryshim shumë më të rëndësishëm: Amerika e Trumpit duket se po vendos kufij të rinj për atë që është e gatshme të mbrojë me forcë.

Hormuzi mund të konsiderohet interes jetik amerikan.

Jemeni, jo domosdoshmërisht.

Dhe kjo, sipas autorit të Corriere della Sera, mund të jetë shenja e një rregulli të ri në Gjirin Persik:

Amerika mbetet garantuesja kryesore e sigurisë, por nuk është më garantuesja që paguan çdo çmim.

Materiali është përshtatur mbi analizën e Federico Rampinit për “Corriere della Sera”.