Ujë i pijshëm për të larë makinat/ Lavazhet në shënjestër, kush paguan faturën?

Një makinë lahet për disa minuta. Por pas atyre minutave mund të fshihen dhjetëra apo edhe qindra litra ujë.

Dhe kur ky ujë merret nga rrjeti publik i ujit të pijshëm, problemi nuk është më vetëm biznesi i një lavazhi. Është një çështje që prek drejtpërdrejt një pasuri publike: ujin që duhet të shkojë në rubinetat e qytetarëve.

Agjencia Kombëtare e Ujësjellës-Kanalizimeve ka vendosur 31 tetorin si afatin e fundit që lavazhet që furnizohen nga rrjeti publik të ndërpresin këtë praktikë dhe të sigurojnë një burim alternativ të ligjshëm.

Pas kësaj date paralajmërohen kontrolle në të gjithë vendin.

Por pikërisht këtu nis pyetja që shkon përtej njoftimit zyrtar:

Sa ujë është konsumuar deri tani nga lavazhet?

Sa prej këtij konsumi është matur dhe faturuar?

Dhe sa lavazhe kanë funksionuar përmes lidhjeve të paligjshme?

AKUK paralajmëron se ndërhyrja e paligjshme në rrjet përbën vepër penale dhe se çdo rast që do të konstatohet do t’u referohet organeve kompetente.

Vetë Agjencia pranon se lidhjet e paligjshme shtojnë humbjet në sistem, ndikojnë në presionin e rrjetit dhe mund të cenojnë furnizimin normal të qytetarëve.

Pra, nuk po flasim thjesht për një tub uji pas një lavazhi.

Po flasim për ujë të trajtuar për konsum njerëzor që mund të përfundojë duke larë automjete, ndërkohë që çdo litër i prodhuar, pompuar dhe shpërndarë nga sistemi publik ka një kosto.

Dhe përmasat e konsumit nuk janë të vogla.

Studime ndërkombëtare mbi industrinë e lavazheve tregojnë se konsumi ndryshon shumë sipas teknologjisë. Një studim mbi mijëra automjete ka matur rreth 158 litra ujë mesatarisht për larjen e një autoveture dhe rreth 197 litra për një SUV.

Të dhënat e Agjencisë Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit tregojnë gjithashtu se, në varësi të sistemit të përdorur, një lavazh mund të konsumojë nga dhjetëra deri në qindra litra ujë të freskët për një automjet.

Këto shifra nuk janë matje për Shqipërinë, por tregojnë se pse lavazhet konsiderohen aktivitet me konsum të konsiderueshëm të ujit.

Dhe këtu del problemi shqiptar.

AKUK ka shpallur aksionin, ka vendosur afatin dhe ka paralajmëruar për lidhjet e paligjshme.

Por publikut ende nuk i është dhënë një bilanc i plotë:

Sa lavazhe ka aktualisht në vend?

Sa prej tyre marrin ujë nga rrjeti publik?

Sa janë me kontratë dhe matës të rregullt?

Sa janë konstatuar me lidhje të paligjshme?

Dhe mbi të gjitha, sa metra kub ujë humbasin çdo vit nga ky fenomen?

Sepse ka një ndryshim thelbësor mes një biznesi që merr ujë nga një burim të ligjshëm dhe paguan çdo litër që konsumon, dhe një subjekti që ndërhyn në mënyrë të paligjshme në rrjet.

Për këtë të fundit, problemi nuk është vetëm mjedisor.

Është edhe ekonomik.

Nëse uji merret jashtë sistemit të matjes dhe faturimit, humbjen nuk e ka vetëm ndërmarrja e ujësjellësit. Në fund ajo rëndon mbi të gjithë sistemin dhe mbi qytetarin që paguan rregullisht faturën.

Ka edhe një tjetër çështje.

Teknologjia sot e lejon një lavazh të reduktojë ndjeshëm përdorimin e ujit të freskët. Sistemet e rikuperimit dhe riciklimit të ujit mund të reduktojnë konsumin e ujit të freskët me 50 për qind dhe, në disa konfigurime, edhe më shumë.

Pra alternativa ekziston.

Çështja është nëse bizneset do të detyrohen ta përdorin atë dhe nëse kontrollet pas 31 tetorit do të shkojnë deri në fund.

Afati tashmë është vendosur.

Nga 1 nëntori pyetja nuk duhet të jetë vetëm nëse një lavazh ka apo jo ujë.

Duhet kontrolluar nga vjen ai ujë, sa konsumon, si matet dhe nëse paguhet.

Sepse uji i pijshëm i rrjetit publik nuk mund të trajtohet si një burim pa fund.

Dhe kur qytetari paguan çdo muaj faturën e tij, është legjitime të kërkojë të dijë nëse të njëjtën gjë bëjnë edhe bizneset që konsumojnë mijëra litra.

Pyetja për AKUK pas 31 tetorit është e thjeshtë:

SA LAVAZHE U GJETËN NË SHKELJE, SA UJË KONSUMONIN DHE SA PREJ TIJ NUK FATUROHEJ?

Sepse vetëm atëherë aksioni do të ketë një bilanc dhe jo vetëm një afat.