Trump pa rrugëdalje, Irani po e fundos politikisht

Lufta e presidentit Donald Trump me Iranin nuk duket se ka qenë bindëse deri tani. Një pjesë e madhe e publikut amerikan pret që fundi i konfliktit nuk do ta ndryshojë këtë perceptim.

Sondazhet e javëve të fundit japin pamjen e një publiku amerikan që është lodhur nga lufta. Amerikanët nuk e mbështetën konfliktin që në fillim, nuk besojnë se ai do të sjellë rezultate të rëndësishme pozitive dhe nuk presin që Irani të bëjë lëshime domethënëse, ose të paktën jo lëshime që do ta justifikonin koston politike, ekonomike dhe strategjike të luftës.

Shkurt, ekziston shumë pak besim se Trump ka një mënyrë të mirë për të dalë nga kjo luftë.

Fundjava e Memorial Day ofroi një pasqyrë të qartë mbi këtë perceptim. Gjatë asaj periudhe u shfaqën disa nga sinjalet më të rëndësishme deri tani për përparim real drejt një marrëveshjeje që mund t’i japë fund konfliktit. Por ndërsa detajet e negociatave nisën të dalin në publik, u bë e qartë se ato përbënin një vijë të kuqe për shumë republikanë me qëndrim më të ashpër ndaj Iranit.

Disa republikanë konservatorë paralajmëruan se një marrëveshje e tillë jo vetëm që nuk do ta dobësonte Iranin, por mund ta linte atë më të fortë se përpara luftës. Për ta, çdo kompromis që nuk eliminon plotësisht kapacitetin bërthamor iranian apo ndikimin rajonal të Teheranit përbën një dështim strategjik.

Dhe nëse Irani vazhdon të mbajë qëndrimin e tij të ashpër në negociata, mbetet e paqartë se çfarë lloj marrëveshjeje mund t’i lejojë Trumpit njëkohësisht të ruajë autoritetin politik, të shpallë një fitore diplomatike dhe të përfundojë luftën para se ajo të kthehet në një barrë edhe më të madhe për Partinë Republikane.

Një sondazh i Fox News i publikuar javën e kaluar tregoi se vetëm 39% e votuesve të regjistruar mbështesin vazhdimin e operacioneve ushtarake amerikane “për aq kohë sa duhet për të arritur objektivat e SHBA-së”. Ndërkohë, 61% preferojnë që operacionet të kenë një “afat të kufizuar”.

Në mënyrë të ngjashme, një sondazh i New York Times dhe Siena College tregoi se 52% e votuesve të regjistruar besojnë se Shtetet e Bashkuara duhet t’i japin fund operacioneve ushtarake edhe nëse nuk arrijnë një marrëveshje me Iranin për programin e tij bërthamor.

Vetëm 37% thanë se mbështesin rifillimin e operacioneve ushtarake në rast se negociatat për programin bërthamor iranian dështojnë.

Ky sondazh, së bashku me të dhëna të tjera, forcon idenë se amerikanët nuk janë optimistë për mundësinë e një marrëveshjeje të pranueshme. Përkundrazi, duket se publiku është i predispozuar ta shohë me skepticizëm çdo marrëveshje që mund të prodhohet.

Sondazhi i Times-Siena tregoi se vetëm 22% e amerikanëve besojnë se lufta do të jetë “shumë e suksesshme” në eliminimin e programit bërthamor Iranian, një program për të cilin administrata Trump kishte deklaruar verën e kaluar se ishte “shkatërruar plotësisht”.

Një 18% tjetër thotë se lufta do të ishte “disi e suksesshme”, ndërsa 50% besojnë se ajo nuk do të ketë sukses.

Në të njëjtën linjë, 65% e amerikanëve thanë se kishin “pak besim” ose “aspak besim” se një marrëveshje për përfundimin e luftës do ta ndalonte Iranin të zhvillonte armë bërthamore, një nga vijat e kuqe që Trump e ka përsëritur vazhdimisht gjatë konfliktit, sipas një sondazhi të Washington Post dhe ABC News.

Ndërkohë, pothuajse 2/3 e amerikanëve deklaruan se kishin vetëm “disi besim” ose edhe më pak se administrata do të arrinte objektivat e saj në Iran, sipas një sondazhi të fundit të Pew Research Center.

Edhe nëse arrihet një marrëveshje që përfshin kushte relativisht të favorshme për Shtetet e Bashkuara, kjo nuk do të thotë automatikisht se amerikanët do ta konsiderojnë atë si diçka që ia vlejti.

Sipas sondazhit të Times-Siena, votuesit e regjistruar u shprehën me raport 55% ndaj 21% se lufta nuk do t’ia vlejë kostove që ka sjellë.

Sondazhet kanë treguar vazhdimisht gjithashtu se amerikanët mendojnë se lufta mund të jetë kundërproduktive në disa drejtime të rëndësishme.

Sipas sondazhit të Washington Post-ABC News, amerikanët besojnë: me raport 61% ndaj 11%, se lufta ka rritur rrezikun e terrorizmit kundër qytetarëve amerikanë; me 56% ndaj 12%, se konflikti ka rrezikuar dobësimin e marrëdhënieve ndërkombëtare të SHBA-së; me 49% ndaj 21%, se stabiliteti në Lindjen e Mesme do të përkeqësohet si rezultat i luftës.

Edhe nëse Trump arrin të sfidojë pritshmëritë dhe të sigurojë një marrëveshje të favorshme për SHBA-në, ai përballet me një problem tjetër madhor: amerikanët nuk i besojnë më atij në këtë çështje.

Sondazhi më i fundit i CNN tregoi se vetëm 20% e amerikanëve kanë “shumë besim” te Trump për të marrë vendime të mira lidhur me Iranin. Rreth trefishi i këtij numri, 59%, thanë se kanë “pak besim” ose aspak besim tek ai.

Trump tashmë është tërhequr nga disa prej kërkesave të tij më absolute.

Në një moment ai deklaronte se do të pranonte vetëm “dorëzim pa kushte” nga Irani. Në raste të tjera ai kishte thënë se objektivat kryesore të luftës ishin: eliminimi i plotë i programit bërthamor iranian; pamundësimi i Iranit për të financuar grupe aleate si Hamasi dhe Hezbollah.

Por bazuar në kushtet më të fundit të negociatave, këto objektiva duket se po zbuten gradualisht. Trump duket se ka bërë dy gabime themelore që në fillim të konfliktit.

Së pari, ai nuk kishte një plan të qartë dhe realist për mënyrën se si do ta përfundonte luftën.

Së dyti, ai nuk arriti ta bindte publikun amerikan për domosdoshmërinë e konfliktit dhe përfitimet e tij afatgjata.

Përkundrazi, ai vendosi një standard shumë të lartë për suksesin, aq të lartë sa tani do ta ketë të vështirë ta arrijë pa rifilluar një përshkallëzim të madh ushtarak dhe pa e zgjatur edhe më shumë luftën.

Ai gjithashtu u tha amerikanëve, pasi nisi sulmet, se konflikti do t’ia vlente pavarësisht kostove dhe vështirësive.

Por sondazhet tregojnë qartë se shumica e amerikanëve nuk janë dakord me këtë vlerësim.

Dhe ndërsa tërheqja nga konflikti tani mund të jetë politikisht më e favorshme sesa lejimi i zvarritjes së luftës, ajo mund të jetë thjesht alternativa më pak e keqe për Trumpin dhe administratën e tij. / CNN/