“Pengesa” të fuqisë ekonomike dhe ushtarake: Kush i kontrollon 7 ngushticat e botës?

Pas sulmit të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit, Ngushtica e Hormuzit u vu në qendër të vëmendjes botërore. Për shkak të bllokadës detare, rrjedha e miliona ton naftë është ndalur dhe nuk ka asnjë cep të botës që nuk i ka ndjerë pasojat. Kush i kontrollon shtatë ngushticat botërore dhe pse ato janë “pengesa” të fuqisë ekonomike dhe ushtarake globale?

Edhe pse menaxhimi formal i Ngushticës së Hormuzit ndahet nga Irani dhe Omani, situata në terren tregon se kjo ngushticë, e cila lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik, kontrollohet nga Irani.

Rreth 20 përqind e tregtisë botërore kalon nëpër këtë gji dhe për shkak të krizës aktuale, trafiku i naftës nëpër këtë ngushticë ka rënë në mënyrë drastike. Irani vendosi një bllokadë, ndërsa Shtetet e Bashkuara u kundërpërgjigjën me kundërmasa, duke çuar në rritjen më të madhe të çmimeve të naftës në gjysmë shekulli.

Pikërisht për këtë arsye, ngushtica Bab el Mandeb, e cila ndan Gadishullin Arabik nga Afrika, po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme dhe më shumë se 20,000 anije kalojnë nëpër këtë ngushticë çdo vit. Sot, ngushtica kontrollohet nga administrata e përbashkët e Eritresë, Jemenit dhe Xhibutit, me praninë e vazhdueshme të fuqive të mëdha ushtarake si Kina, Amerika dhe Franca.

Gjibraltari – një ngushticë që është një rrugë ujore dhe lidh Oqeanin Atlantik me Detin Mesdhe, ndan Afrikën nga Evropa, dhe kontrollohet bashkërisht nga Spanja dhe Maroku , pjesët e saj veriore dhe jugore, me majën strategjike veriore të mbikëqyrur nga Mbretëria e Bashkuar, e cila në fakt mbikëqyr Gjibraltarin, ndërsa qyteti autonom dhe enklava e Ceutës kontrollohet nga Spanja.

Ngushtica Malajane është rruga më e shkurtër që lidh Oqeanin Indian me Detin e Kinës Jugore. Më shumë se 90,000 anije kalojnë nëpër këtë kalim , që në fakt përbën një të katërtën e tregtisë botërore. Sot, sovraniteti ndahet nga Malajzia, Indonezia dhe Singapori, me kontroll dhe luftë të përbashkët kundër piraterisë moderne.

Dhe kushdo që kontrollon Bosforin thuhet se kontrollon të gjithë botën dhe sundon botën . Kjo është ajo që tha Perandori Justinian, por është ende një atraksion popullor sot dhe një nga rrugët më të shkurtra që lidh Evropën me Azinë. Ajo ndan Detin e Zi dhe Detin e Marmarasë dhe kjo rrugë është gjithashtu një rrugë ujore që është e rëndësishme për shumicën e anijeve. Trafiku është tre herë më i dendur atje sesa në Suez.

Ngushtica e Tajvanit ndan ishullin e Tajvanit nga Kina, ndan Detin e Kinës Lindore dhe atë Jugore dhe sot përfaqëson vijën ndarëse midis Pekinit dhe Amerikës, dhe thuhet se kushdo që kontrollon këtë ngushticë në fakt dominon të gjithë Paqësorin Perëndimor.

Së fundmi, është Ngushtica e Magelanit , një nga shtatë kalimet kryesore në botë. Spanja dhe Kili luftuan për sovranitetin e saj, me Kilin që e pretendoi atë në mesin e shekullit të 19-të.