✦
Thinking ...
Connect with us

Shkrime

PER TE RREZUAR RAMEN LEJOHET GJITHÇKA, EDHE BASHKIMI I BERISHES ME SPIROPALIN DHE VELIAJN

Përpjekja e Sali Berishës për të ndërtuar një front sa më të gjerë kundër Edi Ramës nuk është thjesht një deklaratë për bashkëpunim mes partive opozitare. Ajo është edhe një përpjekje për të rimarrë rolin e pikës kryesore të gravitetit të opozitës shqiptare, duke i vendosur të gjithë aktorët politikë përballë një zgjedhjeje: të bashkohen rreth një objektivi të përbashkët apo të vazhdojnë të konkurrojnë mes tyre.

Kur Berisha deklaron se nuk përjashton askënd nga ky bashkim, madje as Arlind Qorin, ai po përpiqet të krijojë imazhin e një opozite pa barriera politike. Mesazhi është i qartë: përballë qeverisjes së Edi Ramës, dallimet ideologjike dhe konfliktet e së shkuarës duhet të kalojnë në plan të dytë.

Por këtu nis edhe problemi i madh i kësaj strategjie. Sepse bashkimi politik nuk mund të matet vetëm me numrin e kundërshtarëve të qeverisë që arrin të mbledhë Berisha. Ai duhet të matet edhe me parimet mbi të cilat ndërtohet, me njerëzit që përfshin dhe me kompromiset që kërkon.

Dhe në këtë pikë, çështja e Erion Veliajt bëhet një provë politike dhe morale për opozitën.

Veliaj, aleati i papritur i Berishës? Kur armiku i armikut bëhet partner, ku mbeten parimet?

Deklaratat e fundit të Sali Berishës kanë nxjerrë në pah një dimension të ri të strategjisë së tij politike. Kreu i PD-së nuk po kërkon më thjesht bashkimin e partive që tradicionalisht kanë qenë në opozitë, por po artikulon një front ku mund të përfshihen edhe individë që deri dje kanë qenë pjesë e pushtetit socialist dhe të konfliktit të brendshëm të Partisë Socialiste.

Rasti më domethënës është Erion Veliaj.

Berisha ka shkuar deri aty sa të deklarojë se edhe Veliaj mund të japë kontribut për largimin e Edi Ramës, duke përdorur parimin se armiku i armikut mund të bëhet aleat. Madje, për ta justifikuar këtë logjikë, ai solli si shembull aleancën historike të Winston Churchill me Josif Stalinin gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Kjo deklaratë nuk është një detaj periferik. Ajo prek drejtpërdrejt çështjen e identitetit politik të opozitës dhe kufijtë që duhet të ketë një front kundër qeverisë.

Sepse një gjë është të kërkosh bashkimin e forcave opozitare, të qytetarëve dhe të grupeve politike që kanë programe të ndryshme, por që kërkojnë ndryshimin e qeverisjes. Një gjë krejt tjetër është të krijosh një logjikë ku çdo individ që hyn në konflikt me Edi Ramën konsiderohet automatikisht partner i mundshëm politik.

Në këtë rast, rreziku është që kundërshtimi ndaj Ramës të kthehet në kriterin e vetëm të bashkëpunimit, ndërsa historia politike, përgjegjësitë publike dhe standardet morale të dalin jashtë diskutimit.

Berisha kërkon të faktorizohet, por a mund të bëhet kjo pa kufij?

Nuk është e vështirë të kuptohet interesi politik i Berishës. Përmes ofertës së një fronti të gjerë, ai synon të dalë përtej kufijve tradicionalë të PD-së dhe të shfaqet si organizatori i një lëvizjeje më të madhe kundër qeverisë.

Në këtë mënyrë, ai përpiqet të marrë rolin e përfaqësuesit kryesor të të gjithë pakënaqësisë ndaj Edi Ramës. Nuk ka rëndësi nëse kundërshtari vjen nga e majta, nga e djathta apo nga një lëvizje e re politike. Për sa kohë që ai është kundër kryeministrit, Berisha i lë të hapur derën.

Por pikërisht këtu lind pyetja: a është faktorizimi politik një qëllim që justifikon çdo afrim?

Nëse opozita pretendon se kërkon të sjellë një standard tjetër qeverisjeje, ajo duhet të shpjegojë se mbi cilat parime ndërtohet ky bashkim. Nuk mjafton të thuhet se të gjithë kanë një armik të përbashkët. Duhet të ketë edhe një përgjigje për atë që i bashkon përtej këtij kundërshtimi.

Përndryshe, rrezikohet që opozita të mos ofrojë një alternativë të re, por vetëm një bashkim të përkohshëm interesash.

Veliaj, një vijë e kuqe për opozitën?

Çështja e Erion Veliajt e bën këtë debat edhe më të ndërlikuar.

Veliaj nuk është thjesht një politikan që ka kritikuar Edi Ramën. Ai ka qenë një nga figurat kryesore të Partisë Socialiste, kryebashkiak i Tiranës dhe pjesë e rëndësishme e pushtetit që sot kundërshtohet nga opozita.

Për më tepër, ai ndodhet në një proces penal dhe përballet me akuza, të cilat duhet të trajtohen në përputhje me prezumimin e pafajësisë dhe vendimmarrjen e drejtësisë.

Berisha, nga ana tjetër, e ka cilësuar vetë Veliajn si një të burgosur hajdut, por njëkohësisht ka deklaruar se nuk do ta pengonte të kontribuonte për largimin e Ramës. Kjo është kontradikta politike që e bën deklaratën të rëndësishme.

Këtu nuk shtrohet çështja nëse Veliaj ka të drejtë të jetë kundër Ramës apo nëse duhet t’i mohohet e drejta për të kritikuar ish-kryetarin e tij politik. Ai, si çdo qytetar dhe politikan, ka të drejtën të shprehë qëndrimet e veta.

Çështja është tjetër: a mund të ndërtohet një front opozitar duke e kthyer konfliktin personal apo politik të një ish-pjesëtari të pushtetit me kryeministrin në bazë të një afrimi politik?

Një opozitë që ka denoncuar për vite me radhë qeverisjen socialiste, përgjegjësitë e saj dhe mënyrën se si është administruar pushteti, duhet të jetë e kujdesshme që të mos krijojë përshtypjen se standardet ndryshojnë sipas interesit të momentit.

Përndryshe, mesazhi që mbërrin te qytetarët është se ajo që dje konsiderohej e papranueshme, sot mund të tolerohet nëse ndihmon në rrëzimin e kundërshtarit politik.

Dhe ky është një kompromis që mund të ketë kosto në besueshmërinë e vetë opozitës.

Qori refuzon Berishën, ndërsa Veliaj bëhet pjesë e debatit

Ironia e zhvillimeve qëndron te fakti se Berisha po kërkon të afrojë pikërisht ata aktorë që kanë arsye të forta për të mos u identifikuar me PD-në.

Arlind Qori e ka refuzuar publikisht bashkëpunimin me Berishën, duke argumentuar se Shqipërisë i duhet një alternativë morale dhe politike e ndryshme si nga Rama, ashtu edhe nga Berisha.

Ai ka bërë dallimin mes bashkimit të qytetarëve dhe marrëveshjeve mes kryetarëve të partive, duke theksuar se protestat nuk duhet të përvetësohen nga strukturat politike.

Ky qëndrim nxjerr në pah një tjetër problem për strategjinë e Berishës: nuk mjafton t’u hapësh derën të gjithëve që ata të pranojnë të hyjnë.

Qori kërkon të ruajë identitetin e tij politik dhe të mos bëhet pjesë e një fronti të drejtuar nga Berisha. Ndërsa në rastin e Veliajt, dilema është pothuajse e kundërta: një ish-përfaqësues i rëndësishëm i pushtetit socialist mund të shihet si kontribues i dobishëm për një objektiv që synon rrëzimin e Ramës.

Pra, Berisha rrezikon të përballet me një paradoks: një pjesë e opozitës së re nuk pranon të bashkohet me të për shkak të dallimeve parimore, ndërsa ai është i gatshëm të pranojë kontributin e një figure që vjen nga vetë sistemi politik që ka kundërshtuar.

Rrëzimi i Ramës nuk mund të jetë i vetmi program i opozitës

Në fund të fundit, problemi nuk është nëse partitë e ndryshme mund të bashkëpunojnë kundër një qeverie. Në demokraci, koalicionet mes forcave me bindje të ndryshme janë normale dhe shpesh të domosdoshme.

Problemi lind kur bashkimi nuk ka asnjë kufi dhe kur kundërshtimi ndaj një individi bëhet i vetmi kriter për të përcaktuar aleancat.

Nëse Berisha kërkon të faktorizohet si lider i një fronti të gjerë, ai duhet të sqarojë jo vetëm se kë dëshiron të ketë në krah, por edhe çfarë përfaqëson ky front. Cilat janë standardet që duhet të respektojnë pjesëmarrësit? Çfarë ndodh me përgjegjësitë e tyre të mëparshme? A do të ketë një program të përbashkët apo vetëm një marrëveshje për largimin e Ramës?

Dhe mbi të gjitha, a do të jetë kjo një aleancë për ndryshimin e modelit të qeverisjes apo thjesht një bashkim i kundërshtarëve të kryeministrit?

Sepse opozita nuk mund të pretendojë se po lufton një sistem, ndërkohë që është e gatshme të bëjë marrëveshje pa sqaruar më parë se çfarë e dallon nga ai sistem.

Berisha mund të kërkojë të gjithë kundër Ramës, mund të ftojë Qorin, të mirëpresë kontributin e Veliajt dhe të mbledhë rreth vetes çdo individ që ka një konflikt me kryeministrin. Por kjo nuk do të thotë se të gjithë këta përbëjnë automatikisht një alternativë politike.

Rrëzimi i një kryeministri është një objektiv politik. Ndërtimi i një modeli tjetër qeverisjeje është një përgjegjësi shumë më e madhe.

Dhe nëse për të arritur objektivin e parë opozita duhet të heqë dorë nga çdo vijë e kuqe, atëherë pyetja që duhet t’u përgjigjet votuesve është e pashmangshme: Në emër të kujt ndryshimi po kërkohet ky bashkim dhe çfarë do të ndryshojë realisht pasi të largohet Rama?

Sepse Shqipëria nuk ka nevojë vetëm për një rotacion pushteti. Ka nevojë të dijë nëse ata që kërkojnë ta marrin pushtetin ofrojnë vërtet një standard tjetër politik.

Advertisement