Kosova ‘ne gojen’ e Moskes/ Medvedev kercenon Perendimin: Do perballeni me pasoja

Në deklaratat e tij për marrëdhëniet mes Rusisë dhe Perëndimit, Medvedev e përmendi njohjen e pavarësisë së Kosovës si shembull të asaj që ai i quan “standarde të dyfishta” të shteteve perëndimore.

Sipas Medvedevit, Perëndimi ka njohur Kosovën, ndërsa nuk ka njohur Abkhazinë dhe Osetinë e Jugut, dy rajone të Gjeorgjisë që Rusia i njohu si shtete të pavarura në vitin 2008.

Por ky krahasim lë jashtë dallime të rëndësishme historike dhe juridike.

Një nga faktet kryesore që nuk përmendet në këtë narrativë është opinioni këshillues i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, i publikuar në vitin 2010.

Gjykata arriti në përfundimin se deklarata e pavarësisë së Kosovës, e 17 shkurtit 2008, nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare. Po ashtu, ajo konstatoi se deklarata nuk kishte shkelur Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Kjo nuk do të thotë se Gjykata ka përcaktuar një të drejtë të përgjithshme të çdo territori separatist për t’u shkëputur dhe për t’u bërë shtet. Por vendimi i saj është një element thelbësor në çdo krahasim juridik që përfshin Kosovën.

Ndërkohë, rasti i Abkhazisë dhe Osetisë së Jugut lidhet drejtpërdrejt me luftën ruso-gjeorgjiane të vitit 2008. Rusia i njohu këto dy rajone si shtete të pavarura më 26 gusht të atij viti.

Bashkimi Evropian vazhdon të mbështesë integritetin territorial të Gjeorgjisë dhe kundërshton praninë ushtarake ruse në këto territore.

Pikërisht këtu qëndron edhe thelbi i debatit: çështja nuk lidhet vetëm me atë se kush e ka njohur apo nuk e ka njohur një territor, por edhe me rrethanat në të cilat është ndryshuar statusi territorial, rolin e forcës ushtarake dhe pasojat për integritetin territorial të shteteve.

Përdorimi i Kosovës nga Moska për të akuzuar Perëndimin për “hipokrizi” shihet si pjesë e një narrative më të gjerë politike.

Në vend që debati të përqendrohet te veprimet e Rusisë në Gjeorgji dhe baza e tyre juridike, vëmendja zhvendoset te pretendimi se Perëndimi nuk zbaton të njëjtat standarde.

Kjo qasje njihet edhe si “whataboutism” – një teknikë argumentimi përmes së cilës, në vend të adresimit të një kritike, vëmendja drejtohet te një rast tjetër.

Kosova, në këtë narrativë, përdoret si pikë reference për të relativizuar kritikat ndaj politikës ruse në territoret e vendeve të tjera.

Dhe kjo nuk është hera e parë që Moska e përdor rastin e Kosovës në argumentet e saj politike.

Nga Gjeorgjia te Ukraina, Rusia ka kërkuar vazhdimisht ta paraqesë veten si palë që reagon ndaj politikave të Perëndimit, ndërsa ndryshimet territoriale që mbështeten nga Moska i përshkruan si shprehje të “vetëvendosjes”.

Megjithatë, krahasimi politik nuk nënkupton domosdoshmërisht identitet juridik apo historik mes dy rasteve.

Prandaj, pretendimi i Medvedevit se Kosova dëshmon “standardet e dyfishta” të Perëndimit paraqet vetëm një pjesë të debatit.

Fakti se Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në vitin 2010 konstatoi se deklarata e pavarësisë së Kosovës nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare është një element që nuk mund të anashkalohet në një krahasim të tillë.

Në këtë mënyrë, Kosova rikthehet edhe një herë në narrativën politike të Moskës – jo vetëm si çështje e politikës së jashtme ruse, por si instrument për të sfiduar dhe relativizuar qëndrimet e Perëndimit ndaj Gjeorgjisë, Ukrainës dhe çështjeve të tjera territoriale.