SHBA ZGJERON KONTROLLIN STRATEGJIK NË ARKTIK, TRUMP FIRMOS PAKTIN PËR GROENLANDËN

Groenlanda bëhet edhe më shumë pjesë e përplasjes strategjike në Arktik. Presidenti amerikan Donald Trump ka firmosur në Nju Jork një marrëveshje të re për sigurinë e territorit autonom danez, duke i dhënë Shteteve të Bashkuara një rol më të madh në mbrojtjen e ishullit.

Marrëveshja vjen pas muajsh tensionesh, gjatë të cilëve Trump ka folur vazhdimisht për rëndësinë strategjike të Groenlandës për sigurinë kombëtare amerikane. Megjithatë, dokumenti i ri nuk parashikon aneksimin e territorit nga Shtetet e Bashkuara dhe, sipas palëve daneze dhe groenlandeze, nuk prek sovranitetin e ishullit.

Trump deklaroi se marrëveshja i jep Uashingtonit një rol të përhershëm në çështjet e sigurisë dhe njoftoi gjithashtu se Shtetet e Bashkuara synojnë të zgjerojnë praninë e tyre ushtarake në ishull.

Shtetet e Bashkuara kanë tashmë një prani ushtarake në ishull përmes Bazës Hapësinore Pituffik, e cila përdoret për paralajmërimin ndaj raketave dhe mbikëqyrjen hapësinore. Marrëveshja e re parashikon gjithashtu mundësinë e krijimit të zonave të tjera mbrojtëse në Narsarsuaq dhe Mestersvig.

Nga ana tjetër, Danimarka dhe Groenlanda kanë këmbëngulur se marrëveshja respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës, si dhe të drejtën e popullit groenlandez për vetëvendosje.

Marrëveshja mbështetet mbi marrëveshjen e mbrojtjes SHBA-Danimarkë të vitit 1951, e cila prej dekadash i jep Uashingtonit të drejta të gjera për praninë dhe operacionet ushtarake në Groenlandë.

Marrëveshja e re synon të forcojë bashkëpunimin me NATO-n dhe sigurinë në Arktik, një zonë me rëndësi gjithnjë e më të madhe strategjike për shkak të rivalitetit mes fuqive të mëdha dhe aktivitetit të shtuar të Rusisë dhe Kinës.