Trump: SHBA do të ketë kontroll të përhershëm të sigurisë në Groenlandë

Shtetet e Bashkuara dhe Danimarka kanë arritur një marrëveshje për sigurinë e Groenlandës, pas muajsh tensionesh të shkaktuara nga kërkesat e Presidentit amerikan Donald Trump për territorin strategjik të Arktikut.

Marrëveshja është mirëpritur nga NATO, e cila vlerëson se ajo do të kontribuojë në forcimin e sigurisë, stabilitetit dhe bashkëpunimit në rajonin e Arktikut.

Presidenti Donald Trump deklaroi se marrëveshja i jep Shteteve të Bashkuara “kontroll të përhershëm mbi sigurinë dhe të gjitha nevojat e tjera” të Groenlandës. Sipas tij, marrëveshja i mundëson SHBA-së të ndërmarrë masat që konsiderohen të nevojshme për garantimin e sigurisë së territorit.

Teksti i plotë i marrëveshjes ende nuk është bërë publik. Megjithatë, sipas një zyrtari amerikan të paidentifikuar të Departamentit të Shtetit, dokumenti parashikon të drejta të përhershme për akses, bazim dhe fluturime për forcat amerikane, si dhe mundësinë e ndërtimit të strukturave të reja ushtarake pa miratimin paraprak të Groenlandës ose Danimarkës.

Marrëveshja përfshin gjithashtu kufizime për praninë ushtarake dhe investimet e vendeve që nuk janë pjesë e NATO-s. Sipas zyrtarit amerikan, këto dispozita synojnë veçanërisht të pengojnë Rusinë dhe Kinën që të vendosin trupa apo të kryejnë investime në sektorë strategjikë të Groenlandës.

Trump tha se marrëveshja u arrit “pa kosto për Shtetet e Bashkuara”, duke shtuar se ajo përmban një rregull që pengon kundërshtarët e SHBA-së të mbajnë prani ushtarake apo të kryejnë investime të rëndësishme në Groenlandë pa miratimin amerikan.

Nga ana tjetër, kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe kryeministri i Groenlandës Jens-Frederik Nielsen e kanë mirëpritur marrëveshjen. Ata deklaruan se ajo forcon sigurinë në Arktik dhe Atlantikun e Veriut, ndërsa njeh sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje.

Marrëveshja pritet të nënshkruhet javën e ardhshme në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, përpara se t’i nënshtrohet procedurave të nevojshme parlamentare.

Edhe Presidenti francez Emmanuel Macron e ka përshëndetur marrëveshjen, duke deklaruar se ajo riafirmon sovranitetin danez mbi Groenlandën dhe respekton të drejtën ndërkombëtare.

Tensionet rreth Groenlandës janë përshkallëzuar gjatë muajve të fundit, pasi Trump ka deklaruar në mënyrë të përsëritur se Shtetet e Bashkuara duhet ta marrin kontrollin e territorit. Presidenti amerikan ka argumentuar se pozicioni strategjik i Groenlandës dhe pasuritë e saj minerale janë të rëndësishme për sigurinë kombëtare të SHBA-së.