✦
Thinking ...
Connect with us

Shkrime

NGA ARKITEKTE TE RAKETAT BALISTIKE, IRYNA TEREKH GRUAJA UKRAINASE QE PO TERRORIZON PUTININ

Historia e jashtëzakonshme e një gruaje që pa luftën me sytë e saj, braktisi botën e biznesit civil dhe u shndërrua në një nga figurat më të rëndësishme të industrisë së re ushtarake ukrainase. Në një luftë ku Rusia mbështetet te madhësia e ushtrisë dhe arsenali i saj, Iryna Terekh përfaqëson një armë tjetër të Ukrainës: zgjuarsinë, guximin dhe fuqinë për të prodhuar teknologji vendase.

Ka histori njerëzore që duken sikur janë shkruar për një film. Historia e Iryna Terekh është një prej tyre.

Ajo nuk ishte ushtarake. Nuk ishte gjenerale. Nuk kishte karrierë në industrinë e armëve. Ishte një grua e re ukrainase, e formuar në arkitekturë, sipërmarrëse në fushën e mobilieve dhe nënë e dy fëmijëve.

Por pushtimi rus i Ukrainës në shkurt të vitit 2022 do t’ia ndryshonte përgjithmonë jetën.

Në ditët e para të luftës, teksa përpiqej të largohej nga Bucha së bashku me nënën e saj, makina ku udhëtonin u vu nën zjarrin rus. Ajo përjetoi nga afër tmerrin e pushtimit. Nuk ishte më një konflikt që mund ta ndiqte nga televizori. Lufta kishte hyrë në jetën e saj, kishte kërcënuar familjen e saj dhe kishte vënë në pikëpyetje të ardhmen e vendit të saj.

Në mars 2022, ajo publikoi një mesazh sfidues: nuk dinte të luftonte me armë, por do të bënte gjithçka që kishte në dorë për të mos lejuar që një tmerr i tillë të përsëritej në Ukrainë.

Dhe e mbajti fjalën.

NGA MOBIETË TEK INDUSTRIA E LUFTËS

Pas përvojës së saj në Bucha, Terekh nisi të ndihmonte ushtarët ukrainas përmes një organizate humanitare. Më pas, biznesin e saj të mobilieve dhe prodhimeve prej betoni e orientoi drejt prodhimit të barrierave mbrojtëse kundër tankeve.

Ishte vetëm fillimi.

Në vitin 2023, ajo iu bashkua kompanisë Fire Point, një sipërmarrje e re ukrainase që synonte të ndërtonte kapacitete vendase për prodhimin e dronëve dhe raketave.

Detyra e saj ishte e vështirë: të ndërtonte një sistem prodhimi ushtarak nga pothuajse zeroja.

Nga drejtuese e prodhimit, ajo kaloi në drejtimin teknologjik dhe më pas në krye të kompanisë.

Një grua që deri dje merrej me projektimin e stolave dhe mobilieve urbane, tani drejtonte një industri që prodhonte mjete të rëndësishme të luftës moderne.

AMINGO: ARMA QË E BËRI EMRIN E SAJ TË NJOHUR NË BOTË

Ukraine's Fire Point CEO: Germany can count on us for deep-strike deterrence | Euronews

Flamingo nuk është thjesht një tjetër armë në arsenalin e Kievit. Ajo simbolizon përpjekjen e Ukrainës për të mos qenë më plotësisht e varur nga furnizimet ushtarake të aleatëve perëndimorë.

Raketa është projektuar për goditje në distanca të gjata dhe për t’i dhënë Ukrainës mundësinë të godasë objektiva ushtarake dhe infrastrukturore thellë në territorin rus.

Pas këtij projekti qëndron edhe puna organizative dhe industriale e Terekh, e cila ndihmoi në ndërtimin e kapaciteteve prodhuese të Fire Point. Ajo është e lidhur gjithashtu me zhvillimin e dronëve FP-1, një tjetër element i rëndësishëm i strategjisë ukrainase të goditjeve në distanca të gjata.

Rëndësia e saj nuk qëndron vetëm te një raketë. Qëndron te aftësia për të kthyer një ide teknologjike në prodhim industrial, në një vend që lufton për mbijetesën e vet.

FABRIKAT QË SFIDOJNË MOSKËN

Ірина Терех: від протитанкових конструкцій до CEO Fire Point і виробництва балістики — Forbes.ua

Sipas raportimeve të vitit 2026, kompania ka arritur rreth 7 mijë punonjës dhe ka ngritur një rrjet të gjerë fabrikash në Ukrainë. Ajo prodhon dronë me rreze të gjatë veprimi dhe raketa lundruese, duke u bërë një nga shtyllat e industrisë ukrainase të mbrojtjes.

Këtu qëndron një nga sekretet e rezistencës ukrainase.

Rusia ka një territor të madh, rezerva të konsiderueshme ushtarake dhe një industri të fuqishme të armatimeve. Ukraina nuk mund ta fitojë këtë përballje thjesht duke imituar modelin rus dhe duke u përpjekur të prodhojë më shumë nga të njëjtat armë.

Ajo duhet të jetë më inovative, më e shpejtë dhe më fleksibël.

Terekh përfaqëson pikërisht këtë filozofi: aftësinë për të ndërtuar kapacitete prodhuese në kohë lufte, për të përshtatur teknologjinë dhe për ta kthyer inovacionin në një instrument konkret të mbrojtjes kombëtare.

LUFTA E SAJ NUK ËSHTË VETËM KUNDËR RUSISË

Ka edhe një dimension tjetër interesant në historinë e saj.

Industria e mbrojtjes ukrainase është tradicionalisht e dominuar nga burrat. Terekh është një nga gratë që kanë arritur të marrin pozicione drejtuese në këtë sektor.

Ajo ka folur publikisht për nevojën e përfshirjes së më shumë grave në industrinë ushtarake dhe teknologjike.

Në një mjedis ku vendimet për prodhimin e armëve, teknologjinë dhe sigurinë kombëtare janë dominuar historikisht nga burrat, ajo është bërë një figurë e një brezi të ri drejtuesish ukrainas.

Por roli i saj nuk duhet romantizuar. Ajo drejton një industri që prodhon armë vdekjeprurëse, në një luftë reale, me pasoja të rënda njerëzore.

SUKSESI NË HIJEN E KONTROVERSEVE

Rritja e shpejtë e Fire Point nuk ka kaluar pa polemika.

Kompania është përballur me pretendime për favorizim në kontratat shtetërore dhe pikëpyetje mbi transparencën e prokurimeve publike. Terekh dhe drejtues të kompanisë kanë kundërshtuar akuzat dhe kanë deklaruar se janë të gatshëm për kontrolle dhe auditime.

Këto çështje duhen parë me seriozitet, sepse një industri që financohet me para publike dhe që prodhon armë për mbrojtjen kombëtare duhet të jetë nën mbikëqyrje të rreptë.

NJË GRUA, NJË INDUSTRI, NJË LUFTË PËR EKZISTENCË

BRITAIN-AVIATION-AEROSPACE-MANUFACTURING-UKRAINE-RUSSIA-CONFLICT

Historia e Iryna Terekh është në thelb historia e një shoqërie që u detyrua të ndryshojë për të mos u nënshtruar.

Ajo nuk e nisi karrierën me ambicien për t’u bërë një nga emrat e industrisë së armëve. Nuk u formua në akademi ushtarake dhe nuk kishte ëndërruar të drejtonte fabrika raketash.

Por pushtimi rus e detyroi të zgjidhte se çfarë do të bënte për vendin e saj.

Dhe ajo zgjodhi të ndërtonte.

Të ndërtonte fabrika në vend të mobilieve. Të ndërtonte kapacitete prodhuese në vend të projekteve arkitekturore. Të ndihmonte në krijimin e dronëve dhe raketave që i japin Ukrainës mundësinë të kundërpërgjigjet ndaj një fuqie ushtarake shumë më të madhe.

Në këtë kuptim, Iryna Terekh është më shumë se një drejtuese kompanie. Ajo është një nga simbolet e transformimit të Ukrainës në një fuqi të re të industrisë ushtarake.

Sepse luftërat moderne nuk fitohen vetëm në llogore. Fitohen edhe në laboratorë, në fabrika, në tryezat e inxhinierëve dhe në aftësinë e një kombi për të mos u dorëzuar.

Dhe ndoshta mesazhi më i fortë i historisë së saj është ky: Rusia mund të kishte menduar se do ta gjunjëzonte Ukrainën me pushtimin. Por lufta prodhoi edhe diçka që Moska nuk e kishte parashikuar: një brez të ri ukrainasish që e kthyen mbijetesën në inovacion dhe rezistencën në industri.

Advertisement