Kosova në prag të zgjedhjeve, Specialja bllokon pazarin Kurti-PDK për Presidentin

Kosova ka hyrë në 24 orët që mund të përcaktojnë jo vetëm fatin e Presidentit të ri, por edhe të vetë Parlamentit. Kuvendi miratoi në parim ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Të 91 deputetët që morën pjesë votuan pro. Grupi parlamentar i LDK-së nuk mori pjesë në votim. Por pikërisht pas këtij votimi nisi përplasja politike.

PDK, që propozoi ndryshimet, kërkoi që Kuvendi ta përfundonte procedurën brenda 5 tetorit dhe ta votonte projektligjin nen për nen dhe në tërësi në orën 17:30. Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, nuk e hodhi mocionin në votim dhe kërkoi që palët të arrinin më parë marrëveshje politike. Deputetët e PDK-së u larguan nga salla.

Në thelb, beteja për Specialen është ndërthurur me betejën për Presidentin.

Bedri Hamza ka deklaruar se PDK është e gatshme të diskutojë marrëveshjen presidenciale pas miratimit të ndryshimeve në ligjin për Specialen. Albin Kurti, nga ana tjetër, deklaroi në Kuvend se Kosovës i duhen edhe ndryshimet për Gjykatën në Hagë, edhe Presidenti, duke e lidhur funksionimin e strategjisë ndaj procesit në Hagë me stabilitetin institucional të vendit.

PDK publikisht këmbëngul se dy çështjet janë të ndara. Hamza deklaroi më 5 tetor se ligji për Specialen nuk është pjesë e një pazari për poste politike. Por renditja që kërkon PDK është e qartë: fillimisht përfundimi i ndryshimeve ligjore dhe më pas diskutimi për Presidentin.

Kjo është arsyeja pse një projektligj për Gjykatën Speciale është kthyer brenda pak ditësh në çelësin e krizës institucionale të Kosovës.

Trupi gjykues i Dhomave të Specializuara shpalli fajtorë në shkallë të parë katër ish-drejtuesit e UÇK-së për krime lufte. Thaçi dhe Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burg, Veseli me 18 dhe Selimi me 13 vjet. Gjykata i shpalli të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit. Vendimi nuk është përfundimtar dhe mund të ankimohet.

Vetë trupi gjykues ka theksuar se çështja gjyqësore lidhet me veprimet e katër të akuzuarve dhe jo me legjitimitetin e UÇK-së apo objektivin e saj për një Kosovë të pavarur. Por kjo ndarje juridike nuk e ka shmangur përplasjen politike që prodhoi vendimi në Kosovë.

PDK kërkon tani ndryshimin e ligjit që rregullon funksionimin e Dhomave të Specializuara. Votimi me 91 vota në lexim të parë tregoi se iniciativa ka mbështetje të gjerë parlamentare. Por votimi i parë nuk e përfundon procedurën. Projektligji duhet të kalojë shqyrtimin në komisione dhe më pas leximin e dytë përpara se ndryshimet të miratohen përfundimisht.

Ndërkohë, përplasja doli nga salla e Kuvendit dhe kaloi në rrugë.

Protestuesit bllokuan hyrjet e Kuvendit dhe kërkuan votimin e menjëhershëm të ndryshimeve. Deputeti i LVV-së Fahrush Rexhepi u kap fizikisht nga protestuesit dhe u kthye brenda hapësirës së Kuvendit. Edhe ish-zëvendëskryeministri Besnik Bislimi u pengua të largohej dhe u kthye nën shoqërimin e policisë.

Gjatë protestës u hodhën mjete piroteknike dhe u thyen xhama të ndërtesës. Policia e Kosovës përdori gaz lotsjellës pasi protestuesit bllokuan hyrjet dhe nuk lejonin deputetët të largoheshin.

Pra, Kosova nuk ka më vetëm një debat juridik për kompetencat e Gjykatës Speciale.

Ka një krizë politike ku vendimi i Hagës, ligji për Specialen dhe zgjedhja e Presidentit kanë përfunduar në të njëjtën tryezë negociatash.

Dhe këtu numrat bëhen vendimtarë.

Afati për zgjedhjen e Presidentit mbaron më 6 tetor. Gjykata Kushtetuese ka përcaktuar se afati 30-ditor para përfundimit të mandatit presidencial është përfundimtar dhe detyrues dhe se dështimi i Kuvendit për të zgjedhur Presidentin aktivizon pasojat kushtetuese që çojnë në zgjedhje të reja.

PDK është kthyer kështu në faktor të domosdoshëm për një marrëveshje që do të siguronte pjesëmarrjen e nevojshme parlamentare. Por deri mbrëmjen e 5 tetorit marrëveshja nuk është arritur.

Edhe tentativa e mëparshme për Bekim Sejdiun dështoi pasi gjashtë deputetë të LDK-së deklaruan se nuk do ta mbështesnin kandidaturën e tij, duke e detyruar Sejdiun të tërhiqej.

Kështu, një ditë para afatit, problemi nuk është vetëm se kush do të bëhet President.

Problemi është radha e vendimeve.

PDK kërkon fillimisht votën përfundimtare për ndryshimet ndaj Speciales dhe vetëm më pas marrëveshjen për Presidentin. LVV kërkon që dy proceset të ecin drejt një zgjidhjeje të përbashkët institucionale. Ndërsa jashtë Kuvendit, protesta ka treguar se çështja e Hagës nuk mund të trajtohet më vetëm si debat mes grupeve parlamentare.

Më 6 tetor, Kuvendi duhet të japë përgjigjen.

Nëse partitë nuk gjejnë marrëveshjen që mungoi deri më 5 tetor, debati për Specialen nuk do të ketë bllokuar vetëm zgjedhjen e Presidentit. Ai do të jetë bërë pjesë e mekanizmit politik që e çon Kosovën përsëri në zgjedhje.