Shkrime
Krimi hyn nga dera e pushtetit/ Nga biznesi te politika, zinxhiri që po ngre alarmin
A është krimi duke përdorur politikën, apo politika e ka përdorur krimin për të konsoliduar pushtetin?
Kjo është pyetja që ngre publicisti Gjergj Zefi në një analizë të fortë mbi marrëdhëniet mes politikës, krimit të organizuar dhe ekonomisë në Shqipëri.
Sipas Zefit, pas 13 vitesh qeverisje të Edi Ramës, lidhjet e dyshuara mes botës së krimit, biznesit dhe politikës janë shndërruar në një problem që, sipas tij, nuk mund të trajtohet më si një seri rastesh individuale.
Në analizën e tij, Zefi argumenton se krimi në Shqipëri nuk kërkon më vetëm mbrojtje apo bashkëpunim me individë të korruptuar.
Sipas tij, synimi është më i madh:
të hyjë në ekonomi, të investojë kapitalin, të krijojë ndikim dhe, përmes tij, të fitojë akses edhe te pushteti.
Ai sjell në vëmendje raportime dhe dokumente ndërkombëtare që kanë ngritur shqetësime për ndikimin e krimit të organizuar në politikë dhe zgjedhje.
Një prej pikave të analizës lidhet me vitet e para të qeverisjes socialiste, kur në politikë u shfaqën persona që më vonë u përballën me ligjin e dekriminalizimit apo me hetime.
Më pas, në qendër të debatit u vendosën fenomeni i kultivimit të kanabisit dhe dosje të bujshme hetimore, përfshirë dosjen 339.
Sipas Zefit, këto episode treguan se distanca mes botës kriminale, politikës dhe administratës mund të ishte shumë më e shkurtër nga sa pretendohej.
Por, sipas tij, sot problemi ka marrë një tjetër dimension.
Paratë e krimit kërkojnë të futen në ekonominë e ligjshme përmes pasurive të paluajtshme, ndërtimeve, hoteleve, resorteve dhe bizneseve.
Dhe pikërisht këtu, argumenton Zefi, lind pyetja kryesore:
Kush i zotëron këto pasuri? Nga vijnë paratë? Kush jep lejet? Kush merr vendimet?
Autori thekson se nuk mund të shpallet automatikisht kriminal çdo biznes apo investitor vetëm për shkak të një fotografie, njohjeje apo marrëdhënieje me një politikan.
Sipas tij, e vërteta duhet kërkuar te paratë, pronat, dokumentet, lejet, tenderët dhe hetimet e institucioneve të drejtësisë.
Në këtë kontekst, ai përmend edhe zhvillimet e fundit në Ksamil dhe pyetjet që janë ngritur rreth personave dhe bizneseve të përfshira në ngjarjet atje.
Një tjetër pikë e fortë e analizës së Gjergj Zefit lidhet me zgjedhjet.
Ai i referohet vlerësimeve të misioneve ndërkombëtare për zgjedhjet e vitit 2025, ku janë evidentuar shqetësime dhe pretendime për ndikim të elementëve kriminalë, presion ndaj zgjedhësve dhe raste të blerjes së votës.
Sipas Zefit, nëse paratë ose grupet kriminale arrijnë të ndikojnë te vota, atëherë problemi nuk është më vetëm një çështje rendi dhe sigurie.
Është një problem që prek vetë demokracinë.
Në analizë përmendet edhe roli i SPAK-ut dhe i institucioneve ndërkombëtare në luftën kundër krimit të organizuar dhe pastrimit të parave.
Por Zefi argumenton se goditja e individëve të veçantë nuk mjafton.
Sipas tij, duhet hetuar i gjithë zinxhiri:
paratë kriminale, biznesi, pronat, lejet, ndikimi politik dhe vota.
Dhe pikërisht këtu, autori e vendos Edi Ramën përballë një përgjegjësie të drejtpërdrejtë politike.
Pas më shumë se një dekade në pushtet, thotë Zefi, kryeministri nuk mund të sillet si spektator i realitetit që ka prodhuar sistemi politik dhe institucional nën qeverisjen e tij.
Sipas tij, Rama ka kontrolluar qeverinë, shumicën parlamentare dhe një pjesë të konsiderueshme të pushtetit vendor dhe, për këtë arsye, përgjegjësia politike për funksionimin e institucioneve i takon mazhorancës.
Gjergj Zefi e mbyll analizën me një përfundim të fortë:
Nëse politika përdor botën e nëndheshme për të siguruar pushtet, mund të vijë një moment kur raporti përmbyset dhe krimi nis të përdorë politikën për të mbrojtur paratë dhe ndikimin e tij.
Dhe sipas autorit, ky është rreziku më i madh:
që krimi të mos kërkojë më mbrojtje nga shteti, por të kërkojë pjesën e tij brenda shtetit.
“Këtu e ka marrë ferra uratën”, është përfundimi me të cilin Gjergj Zefi e vulos analizën e tij.