Qeveria pezullon ndërtimet në zonat turistike/ Gonxhja zbulon planin

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, deklaroi se vendimi i qeverisë për pezullimin e përkohshëm të punimeve të ndërtimit në zonat turistike deri më 15 shtator 2026 synon të mbrojë sezonin turistik, të reduktojë zhurmat, pluhurin dhe ndikimet negative në destinacionet turistike. Masa parashikon ndalimin e disa aktiviteteve ndërtimore, përfshirë punimet e rënda, gërmimet, themelet, ndërtimet e karabinasë, si dhe aktivitetet e lidhura me nxjerrjen dhe përpunimin e inerteve.

Vendimi ka një bazë të kuptueshme për sa i përket mbrojtjes së sezonit turistik, por ngre pyetje mbi kohën e marrjes së masës, efektivitetin e saj dhe përgjegjësinë e institucioneve për situatën që ka krijuar nevojën për këtë ndërhyrje.

Deklarata e ministrit se pezullimi synon një “mjedis më të qetë dhe cilësor për qytetarët dhe vizitorët” është pjesërisht e vërtetë. Ndërtimet intensive gjatë sezonit veror kanë qenë prej vitesh një shqetësim i ngritur nga banorë, operatorë turistikë dhe ambientalistë. Zhurmat, trafiku i mjeteve të rënda, pluhuri dhe ndërhyrjet në zonat turistike ndikojnë drejtpërdrejt në eksperiencën e pushuesve.

Megjithatë, kjo masë nuk është një zgjidhje përfundimtare e problemit, por një ndërhyrje sezonale. Ajo ndalon përkohësisht disa aktivitete, por nuk adreson pyetjet kryesore që kanë shoqëruar zhvillimin turistik të viteve të fundit: sa është kapaciteti mbajtës i zonave bregdetare, sa ndërtime mund të përballojë një zonë turistike dhe si është kontrolluar zhvillimi urban deri tani.

Qeveria dhe Partia Socialiste kanë deklaruar vazhdimisht se synojnë një turizëm të qëndrueshëm dhe mbrojtjen e territorit. Por gjatë viteve të fundit, veçanërisht në zonat bregdetare, zhvillimi i shpejtë urban ka sjellë debate për densitetin e ndërtimeve, përdorimin e territorit dhe presionin mbi infrastrukturën publike. Për këtë arsye, pezullimi i punimeve gjatë verës mund të shihet edhe si një reagim ndaj një problemi që është krijuar gradualisht gjatë viteve të qeverisjes së kësaj mazhorance.

Ministri Gonxhja thekson se vendimi përcakton qartë zonat, punimet që ndalohen dhe institucionet përgjegjëse për monitorimin. Kjo është një pjesë pozitive e masës, pasi një ndalim pa mekanizma kontrolli do të mbetej vetëm një deklaratë. Por mbetet për t’u parë se sa efektiv do të jetë zbatimi në terren, pasi në të kaluarën një nga problemet kryesore ka qenë jo vetëm mungesa e rregullave, por zbatimi i tyre.

Një pikë që nuk përmendet në deklaratën e ministrit është se ndërtimet në zonat turistike nuk janë një fenomen i ri dhe nuk lidhen vetëm me muajt e verës. Lejet e ndërtimit, planet urbanistike dhe kontrolli i territorit janë procese që janë menaxhuar nga institucionet shtetërore ndër vite. Për këtë arsye, përgjegjësia nuk është vetëm te subjektet private që ndërtojnë, por edhe te strukturat që japin lejet dhe monitorojnë zbatimin e tyre.

Gjithashtu nuk bëhet e qartë nëse pezullimi do të shoqërohet me një plan afatgjatë për menaxhimin e zhvillimit turistik apo do të mbetet një masë që përsëritet çdo sezon veror. Një turizëm i qëndrueshëm nuk kërkon vetëm ndalimin e zhurmave gjatë tre muajve të verës, por një strategji të qartë për ndërtimet, mbrojtjen e mjedisit, kapacitetet infrastrukturore dhe ruajtjen e karakterit të destinacioneve.

Në këtë kuadër, deklarata e ministrit është e saktë në pjesën që një sezon turistik kërkon më pak ndërhyrje dhe më shumë qetësi për vizitorët. Por është e paplotë nëse nuk shoqërohet me përgjigje për pyetjet që lidhen me mënyrën se si u lejua zhvillimi intensiv i disa zonave turistike dhe çfarë do të bëhet pas përfundimit të afatit të pezullimit.