Strategjia misterioze e Kremlinit/ Vladimir Putinit po luan një lojë shumë më të madhe

Pas më shumë se katër vjetësh luftë, pyetja nuk është më vetëm se sa territor ka pushtuar Rusia. Pyetja shumë më e madhe është: çfarë synon Vladimir Putin të fitojë në fund të kësaj lufte?

Në çdo luftë kërkojmë një tabelë rezultati.

Shikojmë hartën. Numërojmë kilometrat katrorë. Shikojmë qytetet e pushtuara dhe ato të rimarra. Llogarisim tanket, raketat, avionët, viktimat dhe miliardat e shpenzuara.

Pastaj bëjmë pyetjen klasike:

Kush po fiton?

Por lufta në Ukrainë mund të kërkojë një pyetje tjetër.

Po sikur Vladimir Putin të mos jetë duke e matur fitoren me të njëjtën metër që përdor Perëndimi?

Sepse pas më shumë se katër vjetësh, Rusia ka paguar një çmim kolosal. Ka humbur njerëz, pajisje dhe burime. Ka përballuar sanksione të jashtëzakonshme. Ka parë Finlandën dhe Suedinë të bashkohen me NATO-n. Ka dështuar në objektivin fillestar për një fitore të shpejtë.

E megjithatë, Kremlini vazhdon.

Dhe kjo është pikërisht ajo që e bën pyetjen edhe më shqetësuese:

Çfarë po pret Putin?

Nga pushtimi i shpejtë te lufta e konsumimit

Në shkurt 2022, shumëkush e imagjinonte një luftë të shkurtër.

Moska dukej se llogariste një goditje të shpejtë, tronditjen e institucioneve ukrainase dhe një ndryshim të shpejtë të realitetit politik në Kiev.

Por Ukraina nuk ra.

Kievi rezistoi. Ushtria ukrainase u konsolidua. Perëndimi u mobilizua. Rusia u tërhoq nga zona të rëndësishme dhe lufta hyri në një fazë krejt tjetër.

Një luftë që Putin ndoshta nuk e kishte parashikuar në këtë formë.

Por pikërisht këtu mund të ketë ndodhur kthesa strategjike.

Nëse nuk mund ta fitosh luftën shpejt, mund të përpiqesh ta fitosh duke e bërë kundërshtarin të lodhet më shpejt se ti.

Kjo është logjika e luftës së konsumimit.

Dhe në këtë lloj lufte, koha nuk është vetëm armik.

Koha mund të bëhet armë.

Ukraina është fusha e betejës, por objektivi mund të jetë shumë më i madh

Putini nuk lufton vetëm për kilometra katrorë.

Për Kremlinin, Ukraina lidhet me një çështje shumë më të madhe: arkitekturën e sigurisë në Europë.

Moska ka kërkuar prej vitesh që Ukraina të mos anëtarësohet në NATO dhe ka kundërshtuar zgjerimin e ndikimit perëndimor në atë që e konsideron hapësirën e saj strategjike.

Prandaj, lufta mund të shihet edhe si përpjekje për të ndryshuar pozicionin e Ukrainës në sistemin europian të sigurisë.

Nëse Rusia nuk arrin ta kontrollojë të gjithë Ukrainën, por arrin ta mbajë atë jashtë NATO-s, të ruajë territore të pushtuara dhe të imponojë kufizime mbi politikën e saj të sigurisë, Moska mund ta paraqesë këtë si rezultat strategjik.

Jo fitorja totale.

Por një fitore e mjaftueshme.

Putini nuk ka nevojë domosdoshmërisht për Kievin

Kjo është ndoshta pika më interesante.

Për të pretenduar fitore, Putin nuk ka domosdoshmërisht nevojë që flamuri rus të valëvitet mbi Kiev.

Mjafton që Ukraina të dalë nga lufta:

• e dobësuar ekonomikisht;
• me humbje territoriale;
• me kapacitete ushtarake të dëmtuara;
• me perspektivën e anëtarësimit në NATO të komplikuar;
• dhe me një marrëveshje që njeh, qoftë edhe de facto, një pjesë të realitetit të krijuar nga lufta.

Nëse kjo ndodh, Kremlini mund të deklarojë se objektivat strategjikë janë arritur.

Dhe kjo ndryshon krejt mënyrën se si duhet lexuar lufta.

Sepse atëherë objektivi nuk është më domosdoshmërisht:

“Si ta pushtoj Ukrainën?”

Por:

“Si ta bëj Ukrainën të pranojë një paqe që sot nuk do ta pranonte?”

Beteja e vërtetë mund të jetë durimi

Rusia ka avantazhin e një baze më të madhe demografike dhe industriale.

Ukraina ka nevojë për mbështetjen e vazhdueshme të Perëndimit.

Dhe kjo e zhvendos një pjesë të betejës larg frontit.

Ajo zhvillohet në parlamentet europiane.

Në Washington.

Në ekonomitë e vendeve aleate.

Në fabrikat që prodhojnë municion.

Në buxhetet kombëtare.

Dhe mbi të gjitha, në durimin e shoqërive perëndimore.

Sa gjatë do të jetë Perëndimi i gatshëm të paguajë për të mbajtur Ukrainën në luftë?

Kjo është një nga pyetjet që Moska mund ta konsiderojë po aq të rëndësishme sa kilometra të tjerë në Donbas.

Sepse nëse mbështetja perëndimore fillon të dobësohet, pozicioni negociues i Ukrainës dobësohet automatikisht.

Dhe një luftë që nuk mund të fitohet me shpejtësi mund të fitohet duke pritur.

Por Putin nuk fitoi gjithçka që donte

Ka edhe një paradoks të madh.

Nëse qëllimi fillestar i Rusisë ishte të dobësonte NATO-n dhe të largonte aleancën nga kufijtë rusë, lufta prodhoi efektin e kundërt.

Finlanda dhe Suedia u bashkuan me NATO-n.

Aleanca u zgjerua.

Prania ushtarake perëndimore në krahun lindor të Europës u forcua.

Pra, pretendimi se gjithçka që ndodhi ishte pjesë e një plani të përsosur të Kremlinit nuk qëndron.

Rusia ka bërë gabime.

Ka pësuar humbje.

Ka dështuar në objektiva.

Por kjo nuk do të thotë se strategjia e saj nuk mund të ketë ndryshuar.

Kur plani A dështoi, Moska mund të ketë kaluar te plani B: konsumimi.

Çmimi i luftës po bëhet gjithnjë e më i madh

Rusia vazhdon të paguajë.

Ukraina vazhdon të paguajë.

Por edhe Europa po paguan.

Dhe mbi të gjitha, po paguhet me jetë njerëzish.

Çdo muaj që kalon shton viktimat, shkatërrimin dhe kostot ekonomike.

Ukraina përballet me nevoja të mëdha financiare dhe ushtarake. Rusia përballet me sanksione, presion mbi sektorin energjetik dhe një ekonomi të orientuar gjithnjë e më shumë drejt luftës.

Por asnjëra palë nuk po jep sinjale se është gati të pranojë lehtësisht kushtet e kundërshtarit.

Kjo e bën konfliktin një garë të frikshme:

Kush do të lodhet i pari?

Çfarë do të quante Putin “fitore”?

Këtu ndoshta gjendet çelësi.

Një skenar ku Rusia pushton gjithë Ukrainën duket shumë më pak realist sesa në ditët e para të luftës.

Por një skenar ku Rusia del nga lufta me:

territore të mbajtura, Ukrainën jashtë NATO-s, një ushtri ukrainase të kufizuar dhe një marrëveshje që i jep Moskës njohje de facto të një pjese të realitetit territorial, mund të paraqitet nga Kremlini si fitore.

Dhe kjo është shumë më e rëndësishme se një hartë.

Sepse luftërat nuk përfundojnë gjithmonë kur njëra palë shkatërron tjetrën.

Shpesh përfundojnë kur të dyja palët ulen në një tavolinë dhe kuptojnë se çmimi i vazhdimit është më i madh se çmimi i kompromisit.

Prandaj çdo kilometër i fituar sot mund të jetë një kartë negociuese nesër.

Çdo humbje ukrainase mund të bëhet argument rus në tryezën e bisedimeve.

Çdo lodhje e Perëndimit mund të shndërrohet në presion ndaj Kievit.

Dhe çdo muaj shtesë lufte mund të ndryshojë raportin e forcave.

Ndoshta pyetja nuk është “A po fiton Putin?”

Pyetja e vërtetë mund të jetë tjetër:

Çfarë lloj paqeje po përpiqet Putin të blejë me këtë luftë?

Sepse nëse qëllimi nuk është më pushtimi i plotë i Ukrainës, atëherë strategjia bëhet më e ftohtë dhe më e gjatë.

Një Ukrainë më e dobët.

Një Perëndim më i lodhur.

Një Rusi ende në këmbë.

Dhe një marrëveshje që i jep Moskës diçka që para luftës dukej e paarritshme.

Kjo mund të jetë “fitorja” që kërkon Putin.

Jo një triumf spektakolar.

Jo një Kiev i pushtuar.

Por një tavolinë negociatash ku Rusia ulet me më shumë avantazhe sesa kishte kur filloi lufta.

Dhe pikërisht këtu ndodhet dilema më e madhe.

Sepse lufta mund të mos përfundojë kur njëra palë të fitojë gjithçka. Mund të përfundojë kur njëra palë të bindë tjetrën se paqja që dikur dukej e pamundur tani është e vetmja rrugë.

Dhe pyetja që mbetet pezull mbi Europën është:

A po lufton Ukraina vetëm për të rimarrë territorin e saj, apo edhe për të parandaluar që Putin ta përdorë tryezën e paqes si vendin ku do të marrë atë që nuk arriti ta marrë plotësisht në fushën e betejës?